Zawsze chciałeś mieć własnego Linuksa? Miałeś trudności ze stworzeniem własnej płyty LiveCD? Slax udostępnia Ci masę możliwości personalizacji i stworzenia własnego systemu Linux – dokładnie takiego jakiego ty sam zapragniesz. I to w środowisku Microsoft Windows! A wszytko to za pomocą narzędzia o nazwie MySlax Creator.

Autor: Jakub ‘xaime’ Naliwajek

Za pomocą MySlaxCreatora oraz jednego z obrazów systemu operacyjnego Slax możemy stworzyć własny system operacyjny – z takimi programami, plikami czy nawet tapetami, jakimi tylko chcemy. “Nigdy jeszcze stworzenie własnego Linuksa nie było tak proste”. Do tego możemy to zrobić wprost z poziomu systemu Windows — teraz już nikt nie powie że Steve i Bill są nastawieni negatywnie do Pingwina!

Pierwsze co należy zrobić to ściągnąć jedną z wersji Slaksa na której oprzemy nasz własny twór. Możemy to zrobić na tej stronie. Proszę nie mylić blogu Slaksa z tą stroną którą podałem – to dwie różne strony, na blogu nie znajdziemy – na dzień dzisiejszy – działającego obrazu ISO.

Każda z wersji przeznaczona jest do innego rodzaju pracy i tak:

• SLAX Standard Edition – to standardowa edycja Slaksa z KDE i wieloma pożytecznymi programami, które standardowo znajdują się już w każdej dystrybucji Linuksa
• SLAX KillBill Edition – posiada różne emulatory m.in. WINE, DosBox, Qemu, oraz standardowe środowisko graficzne dla Slaksa czyli KDE
• SLAX Server Edition – specjalna edycja skierowana do administratorów serwerów z wieloma narzędziami do zarządzania

Do wyboru mamy również minimalistyczne wersje Slaksa. Jeśli nie mamy za dużo miejsca na dysku czy nośniku USB, nasz komputer nie posiada najnowszych parametrów czy posiadamy modem i ściąganie dużych wersji jest dla nas problemem możemy wybrać jedną z poniższych opcji:

• SLAX Popcorn Edition – zawiera jedynie XFCE, Firefox, beep-XMMS, Gaim, AbiWord i parę innych programów. Co ważne dla osób z wolnym łączem, ta wersja Slaksa zajmuje jedyne 115MB
• SLAX Frodo Edition – edycja konsolowa bez środowiska X’ów, zawiera wiele popularnych aplikacji konsolowych takich jak: mc, nano, amp. Dzięki temu, że zawiera jedynie środowisko konsolowe zajmuje tylko 53MB

Jeśli posiadamy komputer, który nie może odpalać systemów bezpośrednio z urządzenia USB, a chcielibyśmy to zrobić, wystarczy, że ściągniemy płytę SLAX Boot CD. Pozwala ona bootować bezpośrednio z obrazów ISO czy nośników USB, jeśli komputer nie może zrobić tego sam. Obraz ISO tej wersji zajmuje jedynie 5MB i NIE jest pełną wersją systemu Slax. Ma jedynie ułatwić używanie wcześniej ściągniętych, pełnych wersji. Tego obrazu NIE używamy do tworzenia własnego systemu, a jedynie później do bootowania już stworzonego systemu.

Następne co musimy zrobić to zaopatrzyć się w MySLAX Creator, dzięki któremu możliwe będzie stworzenie naszej własnej wersji Slaksa. Program działa pod systemem Windows, aczkolwiek pod WINE również da się go uruchomić – oznaczać to będzie jednak (bardzo) wysoką niestabilność. W systemie Microsoft Windows instalujemy program klikając 2x na ikonę i podążając za instrukcjami.

Po instalacji uruchamiamy program, który uraczy nas takim oto ekranem powitalnym:

Krok 1: Ekran powitalny – klikamy „Next”

Krok 2: Wybieramy źródło dla naszego Slaksa.

Gdy mamy nasz obraz nagrany na płytę CD/DVD możemy zaznaczyć opcję „CD-ROM” i wybrać, z którego woluminu ma być wzięty obraz lub opcję „ISO-Default” gdzie jako nasze źródło wybieramy wcześniej ściągnięty obraz ISO. Polecam tę drugą metodę – mniejsza szansa na wystąpienie błędów. Przechodzimy do kolejnego okna.

Krok 3: Wybór modułów, które chcemy dodać.

Moduły Slaksa są to aplikacje linuksowe przeznaczone dla dystrybucji Slackware, spakowane w specjalny format .mo, który umożliwia dodawanie nam wielu programów do naszego systemu. Wystarczy, że wejdziemy na stronę z modułami i wybierzemy interesujące nas programy. Następnie ściągamy dany moduł na nasz komputer i przy powyższym kroku dodajemy nasze moduły do tworzonego systemu. Programy dodane w taki sposób będą dostępne w nowym systemie jak wszystkie inne. Powoli czołgamy się dalej…

W następnym oknie (to już Krok 4) mamy możliwość usunięcia modułów, które standardowo znajdowały się w naszym obrazie bazowym – nie jest to jednak zalecana opcja dla nowicjuszy. Jeśli nie mamy wielkiego pojęcia co moglibyśmy zrobić, przechodzimy dalej. Zależnie od wybranego obrazu możliwe staje się usunięcie chociażby takich modułów jak kde_core, przez co możemy naszą wersję SLAX Standard pozbawić środowiska graficznego KDE. I znów klikamy dalej.

Krok 5: Ekran opcji głównych naszego systemu.

Następny ekran to menedżer opcji naszego systemu. I tutaj zatrzymamy się na dłużej. Jest to jedna z najważniejszych chwil podczas całego tworzenia systemu. Kolumna „Start Xorg” daje nam możliwość wyboru startowania środowiska X – do wyboru mamy następujące opcje:

• nogui – opcja ta zamiast środowiska X odpali nam środowisko konsoli. Tak jak w innych dystrybucjach, odpalenie środowiska graficznego możliwe będzie później za pomocą komendy startx
• gui – system zostanie odpalony od razu z naszym bazowym środowiskiem graficznym
• guisafe – bezpieczna opcja odpalenia środowiska graficznego
• guifast – jak sama nazwa wskazuje, uruchomi się szybkie środowisko graficzne doskonałe dla wolniejszych komputerów

Następne opcje, jakie mamy do wyboru, dotyczą naszych urządzeń. W tabeli „Hardware” możemy między innymi włączyć:

• nohotplug – opcja wyłącza nam dynamiczne wykrywanie sprzętu takiego jak mysz, klawiatura etc.
• nodma – jeśli nasz dysk może korzystać z DMA, opcja ta wyłączy jego użycie
• noagp – opcja ta wyłącza nam obsługę magistrali AGP
• nopcmcia – wyłączenie obsługi kart PCMCIA, często potrzebne do poprawnego działania systemu na laptopach
• nocd – wyłącza nam obsługę woluminów CD, włożone płyty nie będą mogły być montowane
• nohd – wyłącza obsługę lokalnego dysku twardego, tak jak w przypadku nocd, tutaj nie będziemy w stanie podmontować naszego twardego dysku w nowo powstałym systemie
• nosound – tego chyba nie trzeba nikomu wyjaśniać (wyłącza obsługę dźwięku)

W kolejnych opcjach „Root password” możemy wybrać, czy użytkownik ma być pytany o hasło (opcja ask) oraz jakie to hasło ma być (opcja password). Standardowo zawsze logujemy się do systemu jako użytkownik „root” z hasłem „toor”. Nie są to zbyt przydatne opcje, tak więc możemy pozostawić je puste.

Tak samo sprawa ma się z kolejnymi opcjami „Webconfig”. Jeśli przy konfiguracji sieci czy używaniu niektórych programów sieciowych chcemy być pytani o hasło należy ustawić opcję ask, a jeśli chcemy aby hasło było niestandardowe zmienić je w opcji password.

Opcja „CD” daje nam możliwość ustalenia czy chcemy, aby zawartość całej płyty LiveCD kopiowana była do pamięci RAM. Dzięki takiej opcji będziemy w stanie po wyjęciu płyty cały czas cieszyć się naszym systemem. Jeśli chcemy, aby tak było, wybieramy opcję copy2ram. Gorąco polecam użycie tej opcji. Jeśli zdarza nam się przez przypadek wyjmować płyty CD/DVD opcja ta mocno zminimalizuje nasze straty. Pamiętajmy jednak, że na wolniejszych maszynach proces kopiowania do RAMu może chwilkę potrwać (później jednak daje pozytywny efekt w postaci zwiększonej wydajności — system z RAMu działa szybciej).

W tabeli „Boot options” możemy wybrać opcje ładowania naszego systemu. Jeśli jednak nie wiemy dokładnie co robią powyższe funkcje, zostawmy je – nie wpłynie to w żaden sposób na nasz system. Mamy do wyboru zarówno startowanie z dyskietki jak i w trybie debugowania.

„Custom KDE/XFCE wallpaper” to opcja umożliwiająca dodanie nam własnej tapety do tworzonego systemu. Właśnie z taką tapetą wystartuje nam środowisko graficzne. Po prostu wybieramy nasz ukochany obrazek – nie musimy martwić się o jego rozmiar, Slax sam spróbuje dopasować wielkość. Oczywiście jeśli będziemy mieli obraz 100×500 pikseli, nie spodziewajmy się zbyt dobrych rezultatów.

A teraz najważniejsza część czyli „MyRootcopy folder”. Dzięki tej opcji możemy dodać dowolny plik do naszego systemu czy też… zastępować te już istniejące. Pokażę jak to działa na dwóch przykładach.

1. Kiedy chcemy mieć swój xorg.conf zamiast tego, zwykle tworzony jest w Slaksie:
   • w dowolnym miejscu na Windowsie tworzymy folder „rootcopy”
   • w nim tworzymy folder „etc”
   • w nim tworzymy folder o nazwie „X11”
   • i do folderu „X11” wrzucamy nasz plik „xorg.conf”
2. Kiedy chcemy dodać np. grę czy piosenki:
   • postępujemy jak wyżej, ale w folderze „rootcopy” tworzymy np. folder „home”
   • tam wrzucamy swoją ulubioną muzykę czy grę

Kiedy wybierzemy nasz folder „rootcopy” w powyższej opcji, w nowym systemie plik /etc/X11/xorg.conf będzie zastąpiony przez ten stworzony przez nas. A co się stanie, gdy wejdziemy do katalogu /home? Będziemy tam widzieli naszą piosenkę czy grę! I tak odpalamy sobie gierkę i znów denerwujemy nauczyciela na informatyce (dopisek michuka: czy też narażamy się szefowi, oczekującemu na raport miesięczny). Cóż, może na Windowsach w sali komputerowej nie ma żadnych gier, ale nasz osobisty Slax może mieć ich multum

TIP1: Jeśli chcesz dodać jakiś duży plik (np. grę) nie dodawaj jej jako folder, a jako spakowany plik np. w formacie .gz, .tar.gz cz innym, który Twój nowy system będzie w stanie odpalić! Niejednokrotnie przy dodawaniu dużych, niespakowanych folderów kreator potrafił po prostu się zatrzymać i odmówić dalszej współpracy.

Tak oto kończymy konfigurację. Jedyne co jeszcze możemy zrobić to dodanie komend w „Custom bootoptions”. Jeśli jakiegoś ważnego dla Ciebie polecenia nie było do wyboru na liście opcji bootowania, wystarczy, że tutaj je dopiszemy.

Klikamy „Next”.

W kolejnym korku wybieramy ścieżkę, gdzie zapisany ma być obraz ISO naszego systemu oraz nazywamy go. Naciskamy „Create ISO” i nasz nowy Slax się rozpoczyna proces autokreacji.

Krok 6: Tworzenie obrazu ISO naszego systemu.

Kiedy system będzie gotowy wybieramy (niespodzianka!) „Next” i przechodzimy dalej:

Krok 7: Wypalanie systemu na płytę CD/DVD.

Jeśli mamy taką ochotę, możemy wypalić nasz system od razu na płycie CD czy DVD. Po prostu wybieramy wolumin i klikamy „Burn ISO”. Do wyboru mamy również kilka dodatkowych opcji, a także wybór prędkości wypalania. Jeśli nie chcemy wypalać systemu, po prostu przechodzimy dalej.

Krok 8: Tworzenie systemu na USB/Pendrive.

Chyba najfajniejsza sprawa w całym kreatorze, a mianowicie nagrywanie naszego systemu na USB. Aby stworzyć system Slax odpalany z klucza USB/Pendrive należy wybrać odpowiedni wolumin USB i nacisnąć „Create USB Stick”. Następnie za pomocą kreatora, który się pojawi, wyczyścić, niestety CAŁKOWICIE, nasz nośnik, a po wyczyszczeniu wyjść z okna formatowania i czekać na przekopiowanie się systemu. Jeśli nie chcemy tworzyć systemu na USB, przechodzimy po prostu dalej.

TIP2: Włóż klucz USB/Pendrive przed odpalaniem instalatora. W innym wypadku nie będziesz wstanie wybrać go z listy dostępnych urządzeń!

Tak, oto żegna nas ekran końcowy kreatora. Możesz teraz odpalić swój nowy system i cieszyć się swoim własnym Linuksem. Prawda, że nie ma lepszego uczucia na Ziemi niż posiadanie swojego własnego oryginalnego systemu?

Materiały:

• Strona oficjalna systemu SLAX
• SLAX Download Page
• SLAX Modules Page
• MySLAX Creator Page
• SLAX 6.0… jak to działa? — artykuł Keyto, wyjaśniający dokładnie tworzenie dystrybucji uruchamianej z pendrive’a

Korekta: Student