Napisałem już dwie recenzje Pardusa — 2007 Beta 2 jak i 2007.1. Czas na nową recenzję, dla wersji 2007.2 o nazwie kodowej Caracal caracal (karakal, ryś stepowy). Nie będę za bardzo się powtarzał, postaram się napisać “inaczej i na nowo”.

Pardus to dystrybucja GNU/Linux sponsorowana i rozwijana przez turecką Radę Nauki i Technologii (TÜBİTAK). Dystrybucja ta posiada szereg unikalnych aplikacji i rozwiązań takich jak Mudur — framework rozruchowy czy PiSi — menedżer pakietów. Dystrybucja przeznaczona jest dla przeciętnego użytkownika. Zapewne zaraz pojawią się głosy “po co kolejna dystrybucja?”. Otóż Pardus nie jest kolejnym klonem Slaxa czy zbiorem pakietów. Po pierwsze jest to dedykowana dystrybucja dla Turków, po drugie posiada wiele unikalnych rozwiązań, o których więcej w dalszej części artykułu.

Nowy Rysiek

Pardus rozwijany jest skokowo poprzez wydawanie co roku nowej wersji (2007.0). Co kilka miesięcy wydawana jest dodatkowo wersja zawierająca poprawki i aktualizacje pakietów do nowszych stabilnych wydań (2007.1, 2007.2 i 2007.3). Przykładowo — w 2007.2 znajdziemy KDE 3.5.7, lecz jądro pozostało w wersji 2.6.18, uaktualnione jedynie o poprawki związane z bezpieczeństwem.

Rys 1. Pardus po uruchomieniu

Poglądowa lista pakietów i ich wersji dostępna jest na Distrowatch. Wersję do instalacji, jak i LiveCD można pobrać z serwerów projektu. Instalacja Pardusa odbywa się w trybie graficznym za pomocą instalatora YALI posiadającego narzędzie do partycjonowania dysku, w tym zmieniania rozmiaru partycji NTFS.

Pazurki

Zanim wspomnę o tak wychwalanych aplikacjach Karakala napiszę co nieco o instalowanych pakietach. Otóż dystrybucja ta nie powstaje w kraju takim jak USA (ten rynek nie jest też jej targetem), dzięki czemu przynajmniej po części prezentuje bardziej liberalne podejście do oprogramowania, jakie trafia do dystrybucji. Wraz z Pardusem zainstalowane zostaną nie-wolne kodeki, sterowniki do kart graficznych a także moduły jądra jak i firmware. Czy to będzie RaLink RT2400 czy modemy używane przez TP SA w Neostradzie – wszystko powinno być na miejscu. Od strony OpenSource może nie jest to najlepsze rozwiązanie, ale “zwykły użytkownik” nie jest zainteresowany “polityką”.

To teraz trochę o dokonaniach twórców dystrybucji.

• ÇOMAR (wymowa koł-mar) to “menedżer konfiguracji”, który pomaga zainstalowanym pakietom działać stabilnie (jest to demon napisany w C). ÇOMAR zna zadania jakie każda aplikacja może wykonać, zna ich zależności i posiada inne ważne informacje o programach. Komponent ten nie jest wykorzystywany bezpośrednio przed użytkowników, lecz korzysta z niego system jak i inne aplikacje Pardusa.
• Mudur to system rozruchowy stosowany w Pardusie. Napisany jest w Pythonie i obecnie jest to chyba jeden z najszybszych (najwydajniejszych) systemów rozruchowych dostępnych dla Linuksa. Współdziała z nim ÇOMAR odpowiedzialny za takie usługi jak DBUS, HAL, ACPID. Jego działanie opiera się o wydajny algorytm równoległego uruchamiania usług i ładowania potrzebnych bibliotek i pozostałych komponentów. (Uruchomi się szybko, ale dysk będzie bardzo dobrze słyszalny :)).
• PiSi (skrót od “Packages Installed Successfully, as Intended”) to menedżer pakietów Pardusa zdolny do instalowania, usuwania i aktualizowania pakietów z obsługą zależności i zadań ÇOMAR. PiSi umożliwia instalowanie oprogramowania w prosty i łatwy sposób. PiSi napisany jest w Pythonie, wykorzystuje bazę Berkeley DB do przechowywania informacji o pakietach, co zapewnia dużą szybkość. Dostępna jest wersja działająca w konsoli, a także prosty w obsłudze interfejs napisany w QT (”Package Manager”). Pakiety kompresowane są za pomocą wydajnego algorytmu LZMA.


Rys 2. Konfiguracja Firewalla, połączeń sieciowych. W tle TASMA

• TASMA to graficzne centrum konfiguracji zbudowane na bazie “centrum sterowania” KDE wzbogaconego o dodatkowe komponenty, takie jak menedżer połączeń sieciowych, konfigurator firewalla, menedżera rozruchowego GRUB czy menedżera zarządzającego użytkownikami.


Rys 3. Konfiguracja dostępnych usług jest bardzo prosta

• Kaptan to wstępny konfigurator biurka. Umożliwia wybór tapety, układu myszy (dla prawo- i leworęcznych), wyglądu menu KDE (zwykłe lub Kickoff z SuSE), jak i połączenia sieciowego.
• Oprócz tego jest kilka innych aplikacji, takie jak instalator YALI czy “zbieracz opinii”.

Rys 4. Menedżer dysków ułatwi montowanie partycji

Miauczy aż miło

Bez problemów zainstalowałem Pardusa na wolnej partycji. Jedna drobna uwaga to taka iż instalacja może zająć trochę czasu. Dodatkowo w czasie instalacji podajemy hasło użytkownika root, a zaraz po tym tworzymy zwykłych użytkowników, z których przynajmniej jeden powinien mieć uprawnienia “Administratora” - będzie mógł korzystać z sudo. Po instalacji Pardus uruchomił się bez problemów i muszę napisać iż zrobił to szybciej niż zainstalowane partycję obok Gentoo. Przy pierwszym uruchomieniu pojawił się Kaptan i mogłem skonfigurować połączenie sieciowe, a także ustawić tapetę i ogólny wygląd KDE. Wyskoczył również menedżer pakietów sprawdzając dostępność aktualizacji. Tutaj pojawił się jeden problem – musiałem kazać PiSi przebudować bazę danych pakietów, gdyż wszystkie wylądowały w kategorii “inne”. Po tej operacji wszystko wróciło do normy. Zainstalowałem kde-i18n-pl jak i polskie lokale glibc. Listę dostępnych pakietów w głównym repozytorium można obejrzeć na serwerze dystrybucji. Dla każdego coś dobrego, choć ze środowisk graficznych czy menedżerów okien dostępne jest tylko KDE. System zachowywał się stabilnie, a aplikacje uruchamiały się i działały bez specjalnych opóźnień.

Ogonki

Przed wydaniem Pardusa 2007.2 rozpocząłem prace nad tłumaczeniem Pardusa, jednakże polskie tłumaczenia nie trafiły do tego wydania, będą w pełni dostępne od wersji 2007.3. Nie licząc samych aplikacji Pardusa do przetłumaczenia jest prawie 3000 fraz opisów pakietów (tak, w Pardusie opisy pakietów są wielojęzyczne – co jest dużym ułatwieniem dla początkujących i ZU). Obecnie przygotowuję poradnik jak w pełni spolonizować dystrybucję oprócz instalacji lokali i tłumaczeń dla KDE. Muszę tylko przekonać Mudura do obsługi polskiego języka Poza tym chętni do pomocy w tłumaczeniu mile widziani

Polowanie na Łubuntu i Dżentu

Wypada porównać Pardusa na tle innych dystrybucji. Zalety Pardusa to wykończenie, łatwość obsługi poprzez graficzne konfiguratory i obecność nie-wolnych kodeków i sterowników. Wady to nieduża jeszcze społeczność i mniej rozbudowana dokumentacja w porównaniu do innych większych dystrybucji. Pardus podobny jest do PCLinuxOS – zawiera KDE i konfiguratory, choć owe konfiguratory nie są jeszcze tak rozbudowane jak DrakeConf. Trudno rozstrzygnąć, który lepszy, gdzie i dlaczego, więc każdy będzie sobie musiał przetestować go indywidualnie i podjąć decyzję.

Aria życzeń

Korzystając z okazji wspomnę co, według mnie mogłoby pojawić się w Pardusie. Przydatny byłby menedżer ustawień językowych. Już teraz jest dziewięć języków a będzie więcej. Ustawienie globalnie języka, instalacja pakietów lokalizacyjnych, usunięcie niepotrzebnych lokalizacji – to by się przydało. Co do reszty życzeń to szczególnych nie mam, może tylko dalszy rozwój Tasmy, by konfiguracja stała się jeszcze prostsza

Ostatnie słowo

Pardus to jedna z dystrybucji, która ma to coś. Nie jest klonem, ma ciekawy look&feel, ma konkretny cel i znakomicie go realizuje. Nie bez powodów przeznaczona początkowo dla Turków dystrybucja, która swoje szersze istnienie rozpoczęła na wersji 2007.0 dostępna jest już w dziewięciu językach. Karakal działa i ma wszystko czego trzeba.