Mandriva Linux 2005 Limited Edition to najnowsza wersja przyjaznej dystrybucji GNU/Linuksa, systemu znanego wcześniej jako Mandrakelinux. Poczytaj o tym, jak z Mandrivą zmagał się zdeklarowany użytkownik Debiana i kto wyszedł z tej walki zwycięsko.

Wstęp

Mimo że sam jestem od lat wiernym użytkownikiem Debiana (ew. jego klonów, aktualnie Ubuntu Hoary), to od czasu do czasu decyduję się przetestować inne dystrybucje. W ten weekend padło akurat na Mandrivę Linux 2005 Limited Edition, najnowszy produkt firmy Mandrakesoft i pierwszą wersję tego systemu po wykupieniu przez Mandrakesoft firmy Connectiva. Nazwa Mandriva jest na razie trochę na wyrost. System to po prostu uaktualniony Mandrakelinux 10.2 (w większości konfiguratorów pozostała jeszcze nawet informacja o starej nazwie systemu). Integracja narzędzi Mandrakelinux z funkcjami specyficznymi dla Connectivy nastąpi zapewne dopiero przy okazjsi kolejnego wydania systemu.

Komputer na którym instalowałem system to notebook HP Pavilion dv 1074ea. Parametry komputera testowego są następujące:

• Procesor Centrino: Pentium M 1.7Ghz
• 512 MB RAM pamięci operacyjnej
• Dysk twardy 60 GB (w tym 10GB przeznaczone na partycji hda6 na Mandrivę)
• Karta WiFi na chipsecie ipw2200
• Karta graficzna Intel 82852/855GM, zintegrowana z płytą główną
• Karta muzyczna Intel AC’97 zintegrowana z płytą główną
• Karta sieciowa Realtek 8139
• Modem Sagem i połączenie z usługą Neostrada TP

Instalacja

Instalację systemu przeprowadziłem z płytki DVD zakupionej wraz z czerwcowym wydaniem magazynu LinuxMagazine. Po włożeniu płytki do napędu przywitał mnie po chwili kolorowy ekran z pingwinem o gwiezdnych oczach
Na pewno pierwszą rzeczą godną uwagi jest niezwykle przyjazny instalator systemu – dopracowany graficznie i merytorycznie – poprowadzi za rączkę nawet zupełnie niedoświadczonych użytkowników, którzy wcześniej nigdy nie instalowali własnoręcznie systemu operacyjnego. Dla bardziej doświadczonych użytkowników Linuksa, którzy już na etapie instalacji wiedzą czego oczekują od systemu, przygotowano osobne ekrany, najczęściej dostępne po kliknięciu przycisku “zaawansowane” na kolejnych ekranach instalatora. Powiem szczerze, że niektórych opcji, jak np. ustawień boot-loadera, musiałem szukać przez dłuższy czas - w końcu udało się jednak znaleźć wszsystko czego szukałem.

Rys 1. Domyślny pulpit Mandrivy (z drobnymi modyfikacjami)

Jedyne dwa problemy jakie wystąpiły podczas instalacji to konfiguracja rozdzielczości ekranu oraz modemu ADSL.

1. Mój notebook posiada panoramiczną matrycę oferującą nietypową rozdzielczość 1280×768. Mandriva (z przeciwieństwie do Ubuntu, gdzie instalator odgadł prawidłową rozdzielczość bez pytania) domyślnie zasugerowała standardową rozdzielczość 1024×768 (pobił ją tylko Windows 2003, który zaoferował mi domyślnie rewolucyjne 600×400 pikseli). Długo zajęło mi poszukiwanie odpowiedniej opcji podczas konfiguracji wyświetlania. Jak się ostatecznie okazało, moja preferowana rozdzielczość nie występowała na liście, ale na szczęście ręczne wpisanie odpowiednich wartości dało pożądany efekt.
2. Konfiguracja modemu Sagem, mimo podania prawidłowego loginu i hasła oraz protokołu, nie powiodła się. Po kilkukrotnych próbach dałem sobie spokój, uznając że skonfiguruję modem ręcznie, na podstawie ustawień z Ubuntu. Jak się potem okazało, nie było to konieczne, ponieważ po restarcie komputera, modem został poprawnie wykryty. Czemu nie udało się połączyć już podczas instalacji – nie wiadomo.

Ogólnie można powiedzieć, że proces instalacji przebiegł bezboleśnie. Na korzyść Mandrivy przemawia fakt, że to jedyna znana mi dystrybucja, która wykryła i (po pewnych problemach) poprawnie skonfigurowała modem Sagem, umożliwiając podłączenie usługi Neostrada Plus bez większego zachodu. System po instalacji był wstępnie skonfigurowany i zdecydowanie gotowy do użytku a o to przecież chodzi.

Pierwsze wrażenia

Co zawiera system tuż po instalacji? Bardzo dużo. Mamy najnowszą stabilną wersję OpenOfice.org – 1.1.4, zestaw aplikacji internetowych: Mozilla Firefox do przeglądania sieci, pakiet Kontact (zawierający m.in. klienta poczty, klienta grup dyskusyjnych oraz program do zarządzania kontaktami osobistymi), komunikator Kopete obsługujący m.in. Jabbera i Gadu-Gadu, a także aplikacje multimedialne: Kaffeine i amaroK i wiele innych przydatnych programów.

Rys 2. OpenOffice.org 1.1.4 w Mandrivie 2005 LE

Domyślnym środowiskiem graficznym jest KDE w wersji 3.3.2. Zainstalować można jednak również Gnome, XFCE, Windowmaker, IceWM, Blackbox, czy Enlightement, z czego tylko w ostatnim wystąpiły problemy z lokalizacją (brak polskich znaków w menu). Wszystkie aplikacje, jakie testowałem zaopatrzone były w polski interfejs użytkownika. To plus w porównaniu do Kubuntu, gdzie takie programy jak Kaffeine czy amaroK nie zostały jeszcze spolonizowane.

Zaskoczyła mnie też szybkość systemu. Aplikacje, takie jak OpenOffice.org, Mozilla Firefox czy Gimp uruchamiały się równie szybko jak w Kubuntu, a zdecydowanie szybciej już w Ubuntu, ze środowiskiem Gnome. Naprawdę, z szybkością i responsywnością Mandrivy nie jest tak źle jak niektórzy twierdzą. Poprawiona mogłaby być jedynie prędkość bootowania systemu – tutaj Mandriva (czas bootowania ok 50 sekund) w domyślnej konfiguracji wypada zdecydowanie gorzej niż Kubuntu (startuje poniżej 35 sekund).

Nie będę się rozpisywał o tym jak pięknie została wykryta moja nagrywarka DVD oraz cała reszta sprzętu. W
najnowszych wydaniach systemu Linux normą jest, że standardowy sprzęt (a taki posiada mój laptop) jest poprawnie
wykrywany i gotowy do użytku tuż po instalacji. Nie będę też opisywał poszczególnych programów wraz z ich zaletami i wadami, ponieważ są to aplikacje dostępne we wszystkich dystrybucjach Linuksa. Zajmę się tylko rzeczami, które nie zadziałały jak trzeba - a niestety, zdażyły się również wpadki.


Konfiguratory, które testowałem sprawiają czasem wrażanie że działają w kratkę. Wykonanie takiego samego ciągu czynności powoduje niekiedy zupełnie inne efekty. Przydarzyły mi się również do tej pory dwa zwisy Centrum Sterowania Mandrakelinux: jeden przy próbie aktualizacji systemu, drugi przy konfiguracji sieci. Po ponownym uruchomieniu, program funkcjonował prawidłowo. Bywa również, że kliknięcie ikonek na panelu Quickstartu, zamiast uruchomienia programu powoduje błąd (DCOP communication error!). Wydaje się jednak, że problem zniknął po wykonaniu kompleksowej aktualizacji bezpieczeństwa systemu.

Ogólnie system po instalacji i drobnym dopieszczeniu nadawał się do użytku. Do pełni szczęścia potrzebowałem jeszcze tylko moich ulubionych aplikacji…

Konfiguracja systemu

Rys 3. Narzędzie drakconf w akcji

Konfiguratory Mandrivy zawierają m.in. narzędzia do instalacji i aktualizacji oprogramowania, zarządzania sprzętem, poziomem bezpieczeństwa systemu (w tym ustawienia zapory ogniowej), konfiguracją sieci, zdalnego dostępu oraz wiele innych pożytecznych narzędzi ułatwiających zarządzanie systemem.

Po udanej instalacji Mandrivy postanowiłem doinstalować kilka pakietów, m.in. ulubionego klienta Jabbera – Psi, program pocztowy – Mozilla Thunderbird i kilka innych aplikacji codziennego użytku. Wizyta na easyurpmi.zarb.org pomogła mi w dostosowaniu repozytoriów pakietów do polskiej lokalizacji. Większość programów, które potrzebuję udało mi się zainstalować korzystając z Centrum Sterowania Mandrakelinux.

Przez kilka dni używania Mandrivy ani razu nie byłem zmuszony do odpalenia konsoli tekstowej. Wszystkie czynności niezbędne do skonfigurowania środowiska do pracy udało się zrealizować korzystając z narzędzi graficznych dostarczonych przez system.
Celowo nie korzystałem z programów działających w trybie konsoli, m.in. znakomitego zestawu narzędzi urpm* do zarządzania oprogramowaniem, wczuwając się jak najlepiej mogłem w tak zwanego ZU (Zwykłego Użytkownika).

Po tych doświadczeniach muszę stwierdzić, że konfiguracja Mandrivy LE 2005 jest prosta i intuicyjna. Dostarczone graficzne narzędzia na pewno pomogą przetrwać pierwsze chwile z nowym systemem operacyjnym, szczególnie w przypadku, gdy Mandriva jest dla użytkownika pierwszym kontaktem z systemem GNU/Linux.

Multimedia

Kwestia patentów na takie popularne formaty jak MP3 czy DivX spowodowała, że sporo dystrybucji Linuksa (jak Fedora, SUSE czy Ubuntu) rezygnuje z zawierania większości popularnych kodeków multimedialnych w standardowej wersji systemu, głównie po to aby amerykańscy użytkownicy instalując je nie łamali automatycznie lokalnego prawa. W Mandrivie (podobnie jak w polskim Auroksie) kwestia patentów została potraktowana w sposób ulgowy – niewolne kodeki są dostępne w systemie i po standardowej instalacji możemy bez problemu odgrywać pliki muzyczne w formacie MP3 oraz oglądać większość filmów. Miejmy nadzieję że takie rozwiązanie jeszcze długo pozostanie całkowicie legalne w naszym kraju oraz w Europie, chociaż widmo patentów nadal krąży nad nią nieustannie…

Współpraca z laptopem

Jeśli chodzi o współpracę z laptopem, Mandriva wypada gorzej niż zainstalowane na komputerze wcześniej Ubuntu. Domyślnie nie została skonfigurowana hibernacja. Po zamykaniu klapy nie wykonuje się żadna akcja. Oszczędzanie energii również wydaje się wyłączone - praca na bateriach jest prawie dwukrotnie krótsza niż w przypadku Ubuntu i Windowsa. Oczywiście wszystkie te problemy można ręcznie naprawić. Wydaje się jednak że nowoczesny system operacyjny powinien sam dbać o tak podstawową funkcjonalność jak zarządzanie energią.

Mandriva i serwer?

Konfiguratory Mandrivy przygotowane są z widocznym ukierunkowaniem na domowego użytkownika. Program YaST z SUSE Linux oferuje również wiele funkcji ukierunkowanych na zarządzanie serwerem – w Mandrivie tego brakuje.
Kwestia zastosowań serwerowych wydaje się w Mandrivie nieco zaniedbana i w porównaniu z Debianem, czy SUSE, zdecydowanie więcej czasu zajęło mi skonfigurowanie VPN, bazy danych PostgreSQL, serwera zarządzania wersjami Subversion oraz apache wraz ze wszystkimi modułami. Instalowane programy nie były wstępnie skonfigurowane, instalator nie pytał nawet (jak debianowy Debconf) o podstawowe preferencje, pozostawiając napisanie plików konfiguracyjnych całkowicie użytkownikowi. Z tego też powodu na serwer lub stację roboczą programisty bądź administratora polecałbym raczej inne dystrybucje, bardziej koncentrujące się na ułatwieniu życia w tych dziedzinach.

Podsumowanie

Co oferuje nam Mandriva w porównaniu z innymi dystrybucjami? Na pewno prostotę instalacji i konfiguracji systemu do zastosowań domowych. O ile instalacja Linuksa już dawno przestała być problemem i większość popularnych dystrybucji oferuje instalator przyjazny również nietechnicznym użytkownikom, tak konfiguracja systemu w wielu dystrybucjach (również popularnych ostatnio jak Ubuntu Linux czy MEPIS) cały czas sprowadza się do ręcznej edycji plików tekstowych, czasem wspomagana przez drobne narzędzia działające w konsoli. W przypadku Mandrivy Linux (jak również kilku innych systemów, przystosowanych dla domowych użytkowników jak Aurox, Xandros czy SUSE) również konfiguracja nie stanowi problemu. Dlatego też, Mandriva, mimo że nie pozbawiona wad, wydaje się jedną z najlepszych dystrybucji Linuksa do zastosowań domowych, szczególnie dla użytkowników migrujących z systemu MS Windows. Ja oczywiście zostaję przy Ubuntu