Zawsze chciałem – No dobra, od czasu kiedy wyrosłem z chęci bycia strażakiem- pracować w jakieś redakcji pisma komputerowego – dostawać do testów świeżutki hardware i software, potem w atrakcyjnej cenie odkupować od producenta…Mieć tłumy fanek, które na samą myśl o mojej recenzji zaczynałyby piszczeć i wysyłać mi listy miłosne (które z resztą ładnie bym sobie grupował według imion, specjalnymi filtrami w kliencie e-mail). Gdy tylko dostałem informacje, że jest poszukiwany śmiałek do napisana recenzji, przypomniało się starszo-dziecięce pragnienie. I oto po tym przydługawym i pewnie niepotrzebnym wstępie, który dział zajmujący się korektą pewnie ocenzuruje, mogę przejść do sedna tegoż artykułu.

Na początku był…

Chaos? Wcale nie. Na początku był komputer. Uściślając, mój komputer (nie, nie ten z Windowsa XP). A składa się on z takich podzespołów jak procesor pentium 4 (2,4 GHz), 2 GB pamięci RAM, dysk twardy o pojemności 150 GB, karta graficzną Radeon 9600 oraz nagrywarka DVD. To ostatnie jest najważniejszym urządzeniem, dzięki któremu cały ten artykuł mógł ujrzeć światło dzienne, ponieważ to napęd DVD stał się swoistym mediatorem pomiędzy moim komputerem, a mocą drzemiącą w ładnej, czarnej płycie z Mandrivą Xtreme 2.1

Chyba w tym miejscu ten ładny zrzut się najbardziej przyda ;)

…A potem była instalacja

Jako że pierwszą i jedyną do tej pory dystrybucją, której używałem było Ubuntu, przyzwyczaiłem się do instalacji przez live cd. Niemniej jednak instalator Xtreme 2.1 bardzo mi przypadł do gustu. A używałem go dość długo, ponieważ aż cztery razy instalowałem system (za pierwszym razem nie spodobało mi się „dziwne” dla mnie KDE i działanie zamkniętego sterownika do mojej karty graficznej, później zainstalowałem GNOME (więcej w następnym akapicie), następnie powróciłem do oryginalnych ustawień z KDE, a celem ostatniej instalacji (w maszynie wirtualnej) było zrobienie zrzutów ekranu). Nie będę się za bardzo rozpisywał jeśli chodzi o instalację – przedstawię ją za to na tych kilkunastu zrzutach ekranu poniżej (paski na dole i górze są pozostałością po maszynie wirtualnej;))

Ekstremalne przeżycia z GNOME (nie róbcie tego w domu)

Jako że do tej pory używałem GNOME, ucieszyłem się możliwością wyboru tegoż środowiska graficznego podczas instalacji. Po pierwszym uruchomieniu przeżyłem szok – na starcie wyświetlało się „Narzędzie zgłaszania błędów” informujące o błędzie przeglądarki plików (nautilus), zamiast rozdzielczości 1680×1050 (którą wybrałem podczas instalacji) była 1280×960 (i w ustawieniach rozdzielczości nie udało mi się zmienić jej na odpowiednią). Następstwem niedziałającego nautilusa, poza oczywistą irytacją, był brak ikonek na pulpicie oraz brak możliwości operowania na plikach w normalny sposób.

Piękne powitanie ;)

Ogólnie mówiąc, cały ten schemat GTK miał ustawione wielkie czcionki i był strasznie cukierkowy, jeszcze bardziej cukierkowy niż KDE w moich wyobrażeniach. Toteż pierwszą rzeczą którą zrobiłem po starcie, było wybranie z menu GNOME kolejno System→Preferencje→Wygląd. Przez chwilkę cieszyłem się, że „chociaż coś działa. Ale „Narzędzie zgłaszania błędów” oczywiście sprowadziło mnie na Ziemię. Choć w sumie bardziej odpowiednią puentą byłoby „przypomniało mi o tym, że sam wybrałem GNOME podczas instalacji”. Na szczęście jakoś poradziłem sobie z paroma problemami. Z rozdzielczością poradziłem sobie kopiując ustawienia Xorg (xorg.conf) z mojego Ubuntu. Duże czcionki i (pozornie) cukierkowy wygląd zmieniłem z poziomu gconfa. Zaktualizowałem system do najnowszej wersji, lecz nadal przeglądarka plików odmawiała posłuszeństwa. GNOME jest niestety traktowane zaściankowo. Bo jak inaczej wytłumaczyć to co napisałem powyżej oraz to, że najnowszą wersją jest 2.22.0 z końca marca tego roku… Postanowiłem zainstalować to KDE, w końcu to jest środowisko na które kładziony jest największy nacisk.

Prawie piękne i aktualne GNOME ;)

Uaktualnianie systemu część pierwsza

I rzekł „Niech się zainstaluje meta pakiet KDE”. I stało się KDE.

Zainstalowanie samego meta pakietu KDE (środowiska graficznego wraz z podstawowymi aplikacjami) nie przyniosło całkowicie satysfakcjonujących wyników. Wprawdzie miałem Mandrivę z KDE, które prezentowało się nawet dość ładnie w odpowiedni ale menu oraz część systemu była w języku angielskim, brakowało również smaczków Xtreme (takich jak choćby Xtreme Studio), więc nie pozostawało mi nic innego, niż ponownie zainstalować system.

Trzeciego dnia zniszczył wszystko, i na gruzach powstało prawdziwe Xtreme 2.1 z KDE

Pomijając ekscesy z kopiowaniem xorg.conf cały system prezentował się dość ładnie, choć z jednym „ale” – tapeta z „kaczką” (?), agresywnie wymachującą prawą nogą, jakoś nie przypadła mi do gustu. Podmieniłem tapetę na tą, której używałem dotychczas, i tak oto kaczuszka musiała ustąpić dużo piękniejszej istotce ;)

Tak wygląda ładne pod każdym względem stanowisko pracy.

Smaczki systemu

Poniżej przedstawię kilka rzeczy, które mi się szczególnie spodobały. Ponieważ to moja pierwsza dłuższa styczność z KDE, niektóre z wymienionych rzeczy mogą się okazać dla części Czytelników czymś pospolitym i niezbyt wyjątkowym.

Obsługa własnościowych (nie tylko) formatów

Tak, wiem że flash, format mp3, pliki .doc, DivX, binarne sterowniki, tak jak inne nie otwarte rzeczy są złe, brzydkie, najlepiej w ogóle nie dotykać ich, nawet w rękawiczkach. Ale odłóżmy na bok ideologię i ideały. Dla przeciętnego użytkownika nie są ważne teorie głoszone przez ikony linkultury, a odtwarzanie multimediów bez instalacji kodeków jest dużą zaletą…Przetestowałem kilkanaście różnych formatów dokumentów/audio/video/whatever. Tak jak zapowiadano na stronie mandriva.pl – mp3, mp4, ogg, wav, strumienie radiowe (oraz video), DVD, DivX, xvid, rmvb, AVI, mov – wszystko to działa. Podczas instalacji można wybrać (jest to nawet domyślną opcją) instalacje zamkniętych sterowników do karty graficznej. Ja z takiej możliwości nie skorzystałem, ponieważ w moim przypadku sterowniki od ATI częściej nie działają lub nie przynoszą oczekiwanych efektów niż działają poprawnie. Aktualnie problematyczna była kwestia wielkości ekranu i rozdzielczości, ale na szczęście otwarty sterownik działał i działa poprawnie.

Odtwarzanie transmisji video działa.

Skype, Kadu

W systemie zainstalowane są domyślnie komunikatory Skype i Kadu (do obsługi gadu-gadu). Osobiście nie używam tego pierwszego, a funkcje drugiego sprawuje Pidgin, lecz z dziennikarskiego obowiązku i rzetelności wspominam o tychże programach ;)

Centrum multimedialne Elisa

Elisa to bardzo ciekawe centrum multimedialne, które można wygodnie obsługiwać nawet przy pomocy samej klawiatury. Interfejs jest ładny (jeżeli ktoś lubi klimaty a’ la Mac), a jednocześnie bardzo prosty, więc obsługa nie powinna sprawiać problemów. Pozwala na odtwarzanie muzyki, zdjęć oraz filmów z płyt oraz lokalnych zasobów znajdujących się na dysku. W chwili pisania artykułu dostępna była wersja 0.3.5, ciekawe jakie możliwości będzie oferować wydanie 1.0. Elisa na pewno jest warta napisana osobnego artykułu o niej.

Menu kickoff

Kickoff to inteligentne, ładne i funkcjonalne menu, którego użytkowanie sprawia mi frajdę.

Xtreme Studio

Xtreme studio to ładny „uruchamiacz” programów. Już spieszę z dokładniejszym wytłumaczeniem. A dużo do tłumaczenia nie mam – po lewej stronie mamy programy skatalogowane w hierarchii drzewkowej, a po prawej opis. Na dole fiołki…Eh, za dużo spoglądam na tapetę ;) Na dole znajduje się przycisk „uruchom, który służy tylko i wyłącznie do uruchamiania wskazanego programu. Xtreme studio na pewno przyda się przy poznawaniu nowego systemu „świeżym użytkownikom”…Takim jak ja.

Pulpit 3d

Szczerze mówiąc domyślne ustawienia pulpitu 3d (compiza) wydają mi się przesadzone. Nie wiem czy poważna osoba ucieszy się z tego, że okienka są zamykane jakimiś śmiesznymi animacjami ognia czy innymi efektami wybieranymi losowo, mi na przykład takie przebajerowanie przeszkadzało. A już najbardziej irytuje mnie „funkcja” która uaktywnia się poprzez ruch kursora w stronę prawego górnego rogu. Brzmi może dość dziwne, ale spróbujcie zamknąć szybko okno szybkim i energicznym pociągnięciem myszki. Zanim kursor dotrze do utopijnego w tym przypadku „x”, wszystkie okna pokazują się zmniejszone na pulpicie i czekają na aktywowanie. W telegraficznym skrócie – „za compiza po cukierku, za jego ustawienia po paluszkach ;)”

CrossOver

Właściwie oszukałem was wstawiając CrossOver do tej sekcji, ale przecież kto by czytał o rzeczach które tak średnio przypadły mi do gustu ;). W kwestii wyjaśnienia – CrossOver to komercyjne rozwiązanie firmy CodeCośtam, które pozwala uruchamiać programy napisane dla systemu Windows (tak, takie płatne „wine”). W systemie zainstalowana jest trzydziestodniową wersja testowa tego oprogramowania. Nie będę się podejmował kwestii tego, czy „wypada” zamieszczać wersje testowe komercyjnych aplikacji w (bądź co bądź, płatnej) dystrybucji. Z pomocą CrossOver kilkoma kliknięciami zainstalowałem steam. Nie było mi to absolutnie potrzebne ani przydatne, ale jest to kolejną działającą funkcjonalnością, którą można opisać ;)

Zaawansowane możliwości konfiguracji

Jeśli porównamy panel sterowania (oraz ogólne możliwości konfiguracji) znany z systemów firmy wywodzącej się z Redmond z tym co oferuje Mandriva z KDE…To pierwsze po prostu jest pragnieniem, a to drugie jest znanym
„przezroczystym, bezkofeinowym napojem o cytrynowo-limonkowym aromacie”…Zobaczcie i oceńcie sami:

Amarok

W Ubuntu instalując Amaroka graficznym apletem „dodaj/usuń programy” opis programu zaczyna się od rekomendacji – „Wujek dobra rada twierdzi… Amarok 10/10 jest super”. Potwierdzam. Amarok jest 10/10.

Automagiczność

Tytuł powyższego nagłówka brzmi dość dziwnie, lecz już spieszę z wyjaśnieniem. Chciałem przetestować, czy obsługa bluetooth będzie działać od razu, („prosto z pudełka”, ang. out of box). Po podłączeniu najtańszego klucza usb bluetooth (kupionego za kilka złotych na allegro) chciałem sprawdzić, czy jest w ogóle wykrywany przez system. Użyłem więc menadżera sprzętu z centrum sterowania Mandrivy. Po wczytaniu listy urządzeń automatycznie zostałem zapytany, czy chcę zainstalować pakiety odpowiedzialne za obsługę bluetooth.

Funkcje, których nie miałem okazji przetestować

Z racji tego, że internet mam udostępniany poprzez Ethernet, nie mam możliwości sprawdzenia obsługi neostrady modemów UMTS. Jako ciekawostkę podam, że uruchomione tylko do zrobienia zrzutu ekranu extreme-dsl wykryło modem Sagem, który mam w domu, ale znajduje się za ścianą i jest podłączony do innego komputera ;)

To już jest koniec

Ponieważ czas naszego programu dobiega końca, wypadało by napisać jakąś fajną konkluzję na koniec. Ponieważ przekonywanie do zakupu nie leży w moich kompetencjach („ja tu tylko recenzuję”), stwierdzę tylko, że…Xtreme jest fajne. A kosztuje tyle co 14 piw w smażalni w Jelitkowie (70 zł).

Notka od edytora: Nie, nie usunęliśmy przydługiego wstępu, choć oczywiście uznaliśmy go za zupełny brak profesjonalizmu i całkowitą samowolę recenzenta! Został tylko w ramach przestrogi. Jeśli chcielibyście przeczytać profesjonalną recenzję Mandrivy Xtreme 2.1 to macie ją kilka artykułów niżej, o tu: Mandriva: Xtreme 2.1 czy Free? — polecamy!