Bardzo często na forach dyskusyjnych o tematyce Linuksa znajdujemy wiele tematów pisanych przez użytkowników, którzy mają dosyć “jedynego systemu operacyjnego” i chcą spróbować czegoś nowego, mam tu na myśli “coś” z rodziny systemów Linux. Prawie każdy użytkownik, który chce rozpocząć przygodę z “trochę innym systemem operacyjnym” staje przed wyborem dystrybucji.

Dystrybucji, jak sami wiemy, jest bardzo wiele, niektóre nadające się na początek, inne dla troszkę bardziej zaawansowanych użytkowników, a jeszcze inne dla naprawdę wprawnych w tej dziedzinie. Jednak w tych krótkich zapiskach chciałbym się skupić na dystrybucjach najczęściej polecanych początkującym użytkownikom, systemach “prostych”, z dobrą obsługą sprzętu, multimedialnych, dystrybucjach działających “po zainstalowaniu”, bo przecież nie rzucimy początkującego na głęboką wodę.

Wybór pierwszej dystrybucji jest moim zdaniem bardzo ważny. Dlaczego? A no dlatego, że zły wybór, natrafienie na dystrybucję sprawiającą dużo problemów może tak naprawdę odstraszyć użytkownika przyzwyczajonego do Windowsa i klikania “dalej, dalej”.

Często mówi się, że Linux to system dla informatyków, dla zapalonych komputerowców, czy to tak naprawdę jest prawda? NIE, na chwilę obecną znajdziemy naprawdę wiele dystrybucji, które nie muszą sprawiać problemów, są przyjazne użytkownikowi, no a jeżeli już natrafimy na jakieś problemy, to na forach dyskusyjnych bardzo szybko znajdziemy rozwiązanie. No więc zacznijmy:) (kolejność jest przypadkowa, proszę się nią nie sugerować)

Ubuntu

“Ubuntu jest wolną dystrybucją GNU/Linuksa tworzoną przez Marka Shuttlewortha wraz z firmą Canonical Ltd. Koncentruje się na łatwości instalacji i użytkowania, dobrej obsłudze każdego sprzętu i funkcjonalności. Obecnie jest to jedna z najpopularniejszych dystrybucji zarówno na świecie jak i w Polsce, posiada też silną społeczność użytkowników.”

Ubuntu możemy nazwać główną dystrybucją, od której odchodzą tak zwane poddystrybucje różniące się środowiskiem graficznym, jednak jest nam to jak na razie niepotrzebne, wspomnijmy jednak tylko o Xubuntu. Xubuntu to dystrybucja oparta na środowisku graficznym o nazwie XFCE. Jest to lekkie środowisko, posiadające mniej konfiguratorów niż środowiska takie jak np. KDE czy GNOME. Dzięki temu, że jest lekkie, nie potrzebuje dobrych parametrów technicznych komputera. Działa dobrze nawet na komputerach posiadających 128 MB RAM.

Co do głównego Ubuntu, to jest ono zaopatrzone w środowisko graficzne o nazwie GNOME. Jest to bardzo przyjazne dla użytkownika środowisko graficzne, posiadające bardzo wiele graficznych konfiguratorów ułatwiających konfigurację, jak i codzienną obsługę dystrybucji. Jednak, jak to się mówi, o gustach się nie dyskutuje, więc wybór wersji należy do każdego indywidualnie. Skupmy się więc na samym systemie od strony technicznej.

Ubuntu oparte jest na systemie o nazwie Debian, więc możemy wnioskować, że jest stabilne. Oparte jest na pakietach DEB pochodzących z Debiana, więc instalacja programów jest bardzo prosta. Jeśli tego mało, Ubuntu posiada bardzo ładne narzędzia do zarządzania pakietami o nazwie Synaptic, jak również bardzo podobne do znanego z Windows Dodaj/Usuń, w którym to mamy bardzo ładnie pogrupowane aplikacje w kategoriach, a instalacja odbywa się poprzez trzy kliknięcia myszki. Dołóżmy do tego bardzo dobrą obsługę sprzętu, pulpit 3D bez zbędnej zabawy oraz bezproblemową obsługę Neostrady dzięki aplikacji UbuDSL.

Ubuntu jest dystrybucją LiveCD, więc przed instalacją mamy możliwość odpalenia systemu i zabawy z nim. Jeżeli wszystko nam pasuje, na pulpicie klikamy ikonkę “Zainstaluj” i rozpoczynamy proces instalacji. Instalacja, jak przystało na dystrybucję dla początkującego, jest przede wszystkim graficzna i bardzo prosta dzięki dobremu opisowi poszczególnych kroków, przez które musimy przejść.

Co więc z minusami? No jak to w życiu bywa, nie ma nic bez nich, a więc i tutaj co nieco znajdziemy. Możemy do tego zaliczyć bardzo często wydawane nowe wersje, przez co system jest czasem mniej stabilny, ponieważ wkładane są w niego aplikacje w fazie testów, wiele aplikacji do jednego zadania, co może denerwować użytkownika, brak możliwości wyboru instalowanych pakietów w czasie instalacji. Następnym minusem może być instalacja polskiej wersji, do której niezbędny jest nam internet, no chyba, że pobierzemy tak zwany polski remix, w którym zawarte mamy całkowite spolszczenie, kodeki itd.

Podsumowując, naprawdę dobra i godna polecenia dystrybucja dla laika. Nie będzie problemów z instalacją, oprogramowaniem, nie powinno być problemów ze sprzętem, oczywiście brak kłopotów z multimediami: filmy, muzyka chodzą bez problemu. Czego chcieć więcej? No niestety nie ma niczego doskonałego, minusem mogą być zbyt często wydawane wersje, które nierzadko budowane są na niestabilnym oprogramowaniu.

Ubuntu

Xubuntu

Linki:

• http://www.forum.ubuntu.pl - Forum użytkowników Ubuntu, bardzo duża baza wiedzy jeśli chodzi o tę dystrybucję. Znajdziemy tutaj rozwiązania na 99% nurtujących nas problemów, jeżeli na takie natrafimy.
• http://www.ubuntu.pl - Polska strona Ubuntu, znajdziemy na niej polskie remixy do pobrania.
• http://www.ubuntu.com - Domowa strona projektu.
• http://jakilinux.org/linux/ubuntu/ - Szerszy opis dystrybucji.
• http://wiki.jakilinux.org/ubuntu-instalacja - Instalacja Ubuntu, opis krok po kroku
• http://wiki.jakilinux.org/kubuntu-iik - Instalacja i konfiguracja Kubuntu.

Mandriva

“Mandriva to jedna z czołowych dystrybucji ogólnego użytku ostatnich lat. Nadaje się zarówno dla początkujących jak i zaawansowanych użytkowników. Jest szczególnie popularna wśród nowicjuszy w Linuksie i użytkowników domowych, szukających alternatywnego systemu operacyjnego.”

Mandriva, a wcześniej Mandrake jest dystrybucją, w której użytkownik może wybrać z jakiego środowiska graficznego będzie korzystał. Ma do wyboru KDE, GNOME, XFCE, inne mniej znane środowiska również działają. Dostarcza ona bardzo wielu konfiguratorów graficznych, dzięki czemu jej konfiguracja jest bardzo prosta. Posiada panel sterowania wzorowany na panelu sterowania z Windows. Mandriva korzysta z pakietów RPM. Znajdziemy darmową jak i płatną wersję tejże dystrybucji. Różnicą jeśli chodzi o wersję płatną, to np. pomoc techniczna, dodatkowe komercyjne kodeki do multimediów, inne komercyjne programy (Cedega, Cross Over Office,…), komercyjne sterowniki do modemów. Mandriva nie będzie sprawiać problemów jeśli chodzi o sprzęt, tym bardziej jeśli zdecydujemy się na wersję płatną korzystającą z dodatkowych sterowników. Jeśli chodzi o instalację to jest ona bardzo przyjemna i prosta. Dodatkowym plusem może być bezproblemowa obsługa Neostrady oraz Orange Free.

Jeśli chodzi o minusy to niestety jakieś się znajdą, mogą to być np. często niestabilne konfiguratory, średnia szybkość działania dystrybucji, duża zasobożerność.

Podsumowując, Mandriva to bardzo dobra dystrybucja dla początkujących jak i trochę bardziej zaawansowanych użytkowników. Jest to system, w którym znajdziemy wszystko, czego potrzebujemy, przesiadka z Windows będzie “bezbolesna”. O multimedia nie musimy się martwić, a nasze oczy może cieszyć pulpit 3D z pięknymi animacjami. ( Vista nie podskoczy;) )

Mandriva

Linki:

• http://www.mandriva.com - Domowa strona projektu
• http://www.mandriva.pl - Polska strona dystrybucji
• www.mandriva.org.pl - Nieoficjalny portal polskiej społeczności
• http://jakilinux.org/linux/mandriva/ - Szerszy opis dystrybucji

OpenSUSE

“OpenSUSE to dystrybucja GNU/Linuksa sponsorowana przez firmę Novell. Przeznaczona głównie na desktop. Dobra alternatywa dla Windows XP dla przeciętnego użytkownika. Zawiera dopracowane graficzne narzędzia konfiguracyjne YaST i SaX2. Jest bardzo prosta w instalacji i użytkowaniu.”

OpenSUSE domyślnie pracuje na środowisku graficznym GNOME lub KDE, tak jak poprzednio omawiana dystrybucja korzysta z pakietów RPM. OpenSUSE posiada bardzo szerokie grono użytkowników, wielu darzy szczerą miłością ten system poprzez jego banalną instalację i konfigurację, dzięki zastosowaniu narzędzia YaST. Dzięki tej aplikacji skonfigurujemy nasz cały system już przy samej instalacji. Instalacja samego “susła” przez wielu uważana jest za najprostszą instalację, jeśli chodzi o systemy Linux. Po samej instalacji “susełka” nasze oczy będzie cieszyć pulpit 3D skonfigurowany z menadżerem okien Compiz. Odtwarzanie filmów nie przysporzy nam kłopotów.

Podsumowując, OpenSUSE nadaje się na domowy desktop dla początkującego bez dwóch zdań. W polskiej sieci znajdziemy bardzo dobre forum o tejże dystrybucji, więc z rozwiązywaniem trudnych zagadnień nie powinno być problemów. Dzięki aplikacji YaST instalacja i konfiguracja dystrybucji jest bardzo przyjemna i prosta. Minusami może być często powolna praca systemu, średnia szybkość uruchamiania systemu, uzależnienie użytkownika od YaST.

OpenSUSE z KDE

OpenSUSE z GNOME

Linki:

• http://www.opensuse.org/ - Oficjalna strona projektu.
• http://pl.opensuse.org/Witamy_w_openSUSE.org - Polska strona projektu
• http://www.suseforums.net/ - Forum o dystrybucji OpenSUSE
• http://forum.suse.pl/ - Polskie oficjalne forum.
• http://jakilinux.org/linux/suse/ - Opis dystrybucji.

PCLinuxOS

“PCLinuxOS dawniej fork Mandrake Linux, obecnie samodzielny jednak korzysta z niektórych elementów Mandrivy . Jest to dystrybucja szczególnie popularna wśród użytkowników domowych i nowicjuszy w Linuksie, szukających alternatywnego systemu operacyjnego. Rozwój PCLinuxOS jest otwarty, ale projekt ma ambicje komercyjne. Wydania systemu nie są częste, ale charakteryzują się stabilnością.”

PCLinuxOS jest dystrybucją bazująca na Mandrivie, oparta jest o środowisko graficzne KDE, przez co nasze biurko jest przejrzyste i ładne. Przed instalacją mamy możliwość oglądnięcia oraz korzystania z systemu, ponieważ jest to dystrybucja LiveCD. Instalacja odbywa się poprzez graficzny instalator, przez co jest intuicyjna i nie sprawia problemów początkującemu użytkownikowi, a przecież właśnie o to tutaj chodzi.

Do konfiguracji systemu posłuży nam znana z Mandrivy aplikacja Drakconf, czyli prosta w użyciu, ale oferująca zaawansowane funkcje konfiguracji aplikacja, w PCLinuxOS pod nazwą PCLinuxOS Control Center. Podobnie jak w Ubuntu znajdziemy tutaj bardzo fajny i przyjazny program do zarządzania pakietami, czyli Synaptic. Instalacja oprogramowania jest łatwa, a pakietów jest wystarczająco dużo, przez co nie musimy męczyć się z ręczną kompilacją.

Bardzo silną stroną dystrybucji PCLinuxOS są multimedia. Filmy, muzyka nie przysporzą nam problemów, od razu po instalacji systemu możemy się cieszyć całą biblioteką multimediów, jakie posiadamy. System automatycznie ma zainstalowane kodeki potrzebne do odtwarzania takich plików jak np. mp3, avi, wmv. Jeśli chodzi o internetowe gry oraz reklamy, to również nie ma problemu, ponieważ automatycznie zainstalowane mamy wtyczki Java, Flash itd.

Podsumowując, dystrybucja sprawiająca najmniej problemów przede wszystkim jeśli chodzi o rozrywkę. Konfiguracja sprzętowa oraz instalacja również prosta i intuicyjna. Następnym plusem bardzo ważnym dla użytkownika może być szybkość działania. Do minusów możemy zaliczyć niezbyt częste wydania nowych wersji systemu, chociaż wydaje mi się, że dzięki temu dystrybucja ta jest naprawdę stabilna, ponieważ budowana jest na stabilnych aplikacjach. System niezbyt dobrze radzi sobie na laptopach, tworzony jest przez niewielką społeczność.

PCLinuxOS

Linki:

• http://www.pclinuxos.com/ - Oficjalna strona projektu.
• http://pclinuxos.org.pl/ - Polska strona projektu.
• http://forum.pclinuxos.org.pl/ - Polskie forum
• http://jakilinux.org/linux/pclinuxos/ - Opis dystrybucji/

Debian

“Debian/GNU Linux to uniwersalna, stabilna i dojrzała dystrybucja. Odznacza się dużą liczbą pakietów oraz znakomitym narzędziem do ich instalacji - APT-em. Debian to dobry wybór zarówno na serwer (gałąź stable) jak i na desktop (gałąź testing)”

Debian jest bardzo rozwiniętą dystrybucją, która stała się “tatą” dla innych dystrybucji, które na niej bazują. Dzięki temu możemy być pewni jej stabilności. Debian jest systemem bardzo często wybieranym na serwer. Jego wydania są rzadkie, jednak właśnie dzięki temu zyskuje na stabilności.

Korzysta z pakietów DEB, do zarządzania służy tutaj aplikacja dpkg, z nakładkami takimi jak APT lub Aptitude. Istnieją również inne możliwości nakładek takie jak np. Synaptic, Adept itd. Dystrybucja ta posiada potężną bazę pakietów, przez co “prawie” każdą aplikację znajdziemy w repozytoriach, dzięki czemu instalacja odbywa się bez problemów. Jako dodatkowy plus możemy zaliczyć bardzo szeroką i w pełni polską dokumentację projektu. W Polsce działa również bardzo dobrze rozwinięte i prosperujące forum. Jako minus możemy tutaj odnaleźć np. brak graficznych konfiguratorów.

Podsumowując, Debian jest bardzo dobrym systemem, jeśli chodzi o serwer, ale moim zdaniem jest również bardzo dobry dla początkującego użytkownika, np. dzięki bardzo dużej ilości pakietów, bardzo dobrym ich zarządzaniu, wspaniałej stabilności. Z porównaniem do Ubuntu (przypomnijmy, że jest to dystrybucja oparta na Debianie) mamy tutaj możliwość instalacji tego, co chcemy i nie jesteśmy skazani z samego początku na, nazwijmy to, nakazane aplikację. Co do minusów to początkującego linuksiarza może odstraszyć brak konfiguratorów, jednak z artykułami, forami itp. dostępnymi w internecie konfiguracja nie powinna sprawić problemów, wystarczą chęci. Wspomnijmy jeszcze o multimedialności tzn. filmy, muzyka itp. Aby Debian nie sprawiał z tym problemów musimy ręcznie doinstalować niektóre pakiety, jednak na forum tej dystrybucji znajdziemy bardzo dobre wskazówki.

Debian z GNOME

Debian z KDE

Linki:

• http://www.debian.org/ - Oficjalna strona projektu
• http://www.debian.linux.pl/ - Polskie forum użytkowników
• http://www.wonder.pl/ - Debian wiki
• http://jakilinux.org/linux/debian/ - Szerszy opis dystrybucji

Fedora

“Fedora to dystrybucja ogólnego użytku. Nadaje się zarówno na specjalizowany serwer jak i na desktop do domu lub firmy. We wszystkich przypadkach będzie wymagała jednak doszlifowania ustawień domyślnych według własnych preferencji i wymagań.”

Fedora jest dystrybucją innowacyjną, co jest jej plusem, ale z drugiej strony minusem. Często lądują w niej dopiero co wydane aplikacje lub dopiero co opracowane innowacje, zdarzało się nieraz, że to właśnie Fedora pierwsza coś wdrażała. Niestety dzięki temu system traci potencjalnie na stabilności.

Fedora to bardzo bezpieczna dystrybucja, znajdziemy w niej wiele funkcji poprawiających bezpieczeństwo, a które w innych dystrybucjach kompilować trzeba ręcznie. Uważana jest przez wielu jako idealny system dla web-deweloperów i programistów, ponieważ znajdziemy w niej prawie wszystkie aplikacje programistyczne jakie zostały wydane dla systemu Linux. Domyślnym środowiskiem graficznym jest GNOME, jednak KDE staje się coraz częściej używane. W projekcie Fedory nie ma rozszczepienia na poszczególne poddystrybucje z różnymi środowiskami graficznymi jak jest np. w projekcie Ubuntu, tutaj użytkownik ma wszystkie dostępne środowiska zawarte na płycie instalacyjnej i dokonuje ręcznego wyboru, na którym chce pracować.

Podsumowując, Fedora to bardzo ciekawy i dojrzały system. Posiada bardzo wysoki poziom bezpieczeństwa, świetne wsparcie dla programistów, jak również bardzo dobry instalator. System jest preferowany dla początkujących jak również zaawansowanych użytkowników. Posiada pulpit 3D od razu po zainstalowaniu. Do minusów zaliczyć możemy wiele niestandardowych rozwiązań, co w połączeniu z nie zawsze stabilnymi aplikacjami obniża stabilność systemu, jak również to, że dystrybucję tę trzeba dostosować do użytku domowego, serwerowego itd.

Fedora

Linki:

• http://fedoraproject.org/ - Oficjalna strona Fedory
• http://fedora.pl/ - Polska strona Fedory
• http://planet.fedorapl.org/ - Polska planeta Fedory
• http://wiki.fedora.pl/ - Polskie Wiki projektu

Podsumowanie

Przedstawione tutaj dystrybucje to moim zdaniem najczęściej polecane distra dla początkujących użytkowników. Ich krótki opis mam nadzieję pomoże niektórym z was z nurtującym pytaniem w stylu “Co na początek?”. Pewne jest jednak, że aby trafić na dystrybucję “stworzoną dla nas” musimy troszkę poeksperymentować, ponieważ właśnie dzięki eksperymentom odnajdziemy to, co najbardziej nam odpowiada.

Myślę, że młodzi linuksiarze przede wszystkim nie mogą się bać systemu, instalacji, konfiguracji, codziennego użytkowania. Nie mogą z góry zakładać, że coś jest za trudne lub nie nadające się do użytku.

Naprawdę Linux jest dla KAŻDEGO, od początkujących użytkowników PC-tów po ekspertów w tej dziedzinie. Więc do boju, instalujmy, kompilujmy, nie bójmy się użytkować.

Autor: oZz