Archlinux jest dystrybucją Linuksa stworzoną przez Judda Vineta, która stawia na łatwość konfiguracji i użytkowania oraz na mnogość dostępnego oprogramowania, którym można w prosty sposób zarządzać. Łatwość ta nie jest jednak osiągana przez dużą ilość graficznych konfiguratorów, a poprzez rozsądnie rozmieszczone i konstruowane pliki konfiguracyjne, skrypty i programy. Dlatego też Archlinux, mimo swojej prostoty, może nie być odpowiednim systemem dla osób nie mających wcześniej styczności z Linuksem ani dla tych, dla których używanie konsoli oraz edycja plików tekstowych w celu zmiany ustawień mogą sprawiać problemy.

Autor: Tomek ‘buber’ Bobrowicz

Tyle słowem wstępu. Artykuł ma zadanie pokazać, że jest możliwe używanie tego systemu na laptopie, zachowując prawie wszystkie „ficzery” z systemów przeznaczonych dla początkujących, chociażby Ubuntu bądź Mandrivy.

Za platformę testową posłużył mi mój laptop HP z niskobudżetowej serii 530. To maszyna z procesorem CoreDuo T2050 i 1GB Ram, a więc w sam raz na instalację systemu.

W tym artykule pominę oczywiście informacje typu skąd wziąć obraz płyty, czy też szczegółową instrukcję instalacji. Myślę ze opis na polskim wiki Archlinuksa jest wystarczający nawet dla początkującego użytkownika.

Czysty pulpit Archa

Instalacja

Proces instalacji sprowadza się niemal co ciągłego wciskania klawisza ENTER. Przypomnieć należy jedynie o zachowaniu uwagi przy partycjonowaniu dysku. W trakcie instalacji systemu w pliku /etc/rc.conf zmieniłem lokalizację systemu na wartości domyślne dla polskiego języka i strefy czasowej. Resztę plików możemy zostawić bez zmian. Moduł hwdetect załatwi za nas sprawę żmudnej konfiguracji plików startowych. Na sam koniec zostaje nam wybranie serwera lustrzanego (ang. mirror) z repozytorium pacmana i wpisanie hasła dla roota.

Jako że Archlinux jest dystrybucją dla bardziej zaawansowanych użytkowników, po standardowej instalacji otrzymujemy tylko “gołe” środowisko wraz z minimum programów i bibliotek. Jest to system wysoce konfigurowalny i od samego początku mamy możliwość szczegółowego wyboru pakietów, jakie mają się znaleźć w naszej instalacji.

Konfiguracja

W tym artykule skoncentrujemy się na budowie standardowego systemu na co dzień, dla zwykłego użytkownika. Jako środowisko graficzne wybrałem świadomie KDE, dlatego, że najbardziej odpowiada mi jego interfejs. Oczywiście jest możliwość instalacji innych środowisk i menedżerów okien, np. GNOME, XFCE czy też niezwykle popularny wśród archowiczów OpenBox i Fluxbox. Wybór pozostawiam użytkownikowi.

Środowisko graficzne

Na początku należy zauważyć, że czysta instalacja Archlinuksa nie zawiera bibliotek ze środowiskiem graficznym. Zainstalujemy je wpisując po prostu w terminalu jako root:

pacman -Sy xorg

Uwaga – zainstaluje nam się tylko minimum aplikacji wymaganych do uruchomienia trybu graficznego. Należy dodatkowo zainstalować sobie sterownik do karty graficznej. U mnie wystarczyło wpisać:

pacman -Sy xf86-video-intel 

Dla mających problem ze znalezieniem nazwy pakietu dla swojego sterownika istnieje mała pomoc. Wpiszcie po prostu:

pacman -Ss intel

Wylistuje to nam listę pakietów zawierających w nazwie słowo intel.

Instalacja środowiska graficznego sprowadza się do prostego wpisania:

pacman -Sy kde

KNetworkManager i inne aplikacje

Zainstaluje to nam całą grupę KDE wraz z wymaganymi zależnościami i zbuduje w ten sposób używalny system na desktop. Oczywiście, istnieje możliwość wybrania sobie indywidualnego zestawu pakietów. Do poprawnego działania KDE wystarczy instalacja pakietu kdebase. Jednak racjonalniej będzie zainstalować środowisko metodą pierwszą. Na dopieszczenie instalacji każdy zdecyduje się wedle własnego uznania. Minusem tej metody jest niestety konieczność pobrania około 350MB danych. Uwaga, po instalacji KDE musimy wrócić do naszego ukochanego /etc/rc.conf i do sekcji demonów dopisać z kolei @dbus @hal kdm. Inaczej nie uruchomilibyśmy środowiska graficznego. Dodatkowo pamiętajmy o tym, że potrzebujemy prostego interfejsu do w/w NetworkManagera. Zainstalujmy knetworkmanager, nakładkę przystosowaną do naszego KDE. pacman -Sy knetworkmanager.

Dźwięk

System dźwiękowy zainstalujemy tak samo jak graficzny. Należy wpisać:

pacman -Sy alsa-lib alsa-utils

Po zainstalowaniu uruchamiamy polecenie alsaconf i z listy kart wybieramy interesującą nas pozycję. Skrypt sam wykona za nas pracę i ustawi odpowiednie moduły. Nadmienić należy, że system dźwięku ALSA uruchamia się przy starcie systemu (ang. boot) jako demon. Wobec tego musimy wyedytować plik /etc/rc.conf i w sekcji DAEMONS dopisać @alsa. Małpka przed słówkiem alsa spowoduje, że demon uruchomi się w tle, co pozwoli zaoszczędzić nam nawet kilka sekund.

Sieć bezprzewodowa

Oczywiście, jak to w laptopach, powinniśmy zainteresować się instalacją sterowników do karty bezprzewodowej. Deweloperzy Archlinuksa postanowili nam w tym pomóc i już na płycie instalacyjnej mamy sterowniki do większości popularnych kart. W testowym laptopie znajduje się jedna z najpopularniejszych i łatwych w instalacji kart sieciowych, mianowicie INTEL IPW3945. Sterowniki do niego są na płycie instalacyjnej i znajdują się w systemie tuż po instalacji. Wystarczy do pliku /etc/rc.conf w sekcji DAEMONS dopisać ipw3945d. Najlepiej, jak wpiszemy to przed demonem network. Pozwoli to uniknąć problemów z siecią przy starcie systemu.

Idąc dalej, najprościej będzie wykorzystać coraz bardziej popularnego NetworkManagera. Należy po prostu wpisać:

pacman -Sy network-manager

Następnie wracamy do pliku rc.conf i zamieniamy demona network na networkmanager. NetworkManager posiada użyteczne nakładki. Zainstalujemy jedną z nich wraz ze środowiskiem graficznym.

Perfekcyjny desktop

Skoro mamy już zainstalowane KDE, skoncentrujmy się na przykładowym zestawie aplikacji, które z reguły używa się na co dzień. W moim wypadku skoncentrowałem się na zestawie stricte internetowym. Zainstalowałem firefox jako przeglądarkę WWW, thunderbird jako Czytnik RSS/Poczty, OpenOffice jako pakiet biurowy, Gajim jako klienta jabbera, Amarok jako odtwarzacz muzyki i kaffeine jako odtwarzacz filmów i k3b jako narzędzie do nagrywania CD/DVD

pacman -Sy firefox thunderbird gajim k3b amarok-base kaffeine \
gstreamer0.10-mad gstreamer0.10-bad gstreamer0.10-ugly openoffice-org

Amarok w Archu

Na sam koniec zostało nam utworzenie naszego użytkownika. Można to zrobić równie łatwo jak powyższe czynności. W terminalu useradd -m USER, gdzie USER oznacza nazwę naszego użytkownika. Parametr -m utworzy nam od razu domyślny katalog /home/USER. Następnie musimy nadać hasło naszemu użytkownikowi passwd USER. Warto zauważyć, że do poprawnego działania systemu, nasz nowo dodany użytkownik powinien być członkiem grup audio,video,storage,optical i wheel edytując plik /etc/group. Pozwoli uniknąć to nam problemów z dźwiękiem, obrazem, obsługą pendrive, odtwarzaczy mp3 itp.

Po wykonaniu powyższych czynności otrzymaliśmy niemalże gotowy do działania system biurkowy. Po prostu zrestartujcie swojego laptopa i cieszcie się szybkością i responsywnością Archlinuksa w porównaniu do innych, łatwiejszych i bardziej popularnych dystrybucji. Oczywiście artykuł ten może mieć również zastosowanie w innych przypadkach. Pokazałem tu jedynie krótką i szybką drogę do instalacji. Więcej informacji nt. instalacji można uzyskać czytając polskie wiki projektu.

Korekta: michuk