Jak się w ogóle instaluje Linuksa?

Załóżmy, że masz już ściągniętą i wypaloną płytkę instalacyjną którejś z dystrybucji Linuksa. Co teraz? Ano teraz trzeba go zainstalować. System operacyjny instaluje się (w większości przypadków) wkładając płytkę CD do napędu i restartując komputer. Instalator sam powinien rozpoznać nośnik danych i rozpocząć proces instalacji.

Jeśli się nie powiedzie, winien jest zapewne BIOS

Jeśli zamiast instalatora widzimy ładujący się stary system operacyjny (zapewne Windows), znaczy to że prawdopodobnie w BIOSie CDROM nie jest wybrany jako pierwsze narzędzie bootujące. Będziemy musieli ręcznie zmienić konfigurację BIOSu. Aby wejść do BIOSu, podczas restartowania komputera powinniśmy przytrzymać klaswisz DEL. To skrót działający na większości komputerów. Jeśli u Ciebie nie zadziała, to należy uważnie śledzić komunikaty pojawiające się na ekranie podczas startowania komputera. Powinnna się w takim wypadku pojawić informacja jaki klawisz przeniesie nas do BIOSu.
Każdy BIOS wygląda nieco inaczej i inaczej się go konfiguruje - trudno więc wskazać szczegółowe instrukcje, w jaki sposób ustawić CDROM jako pierwsze urządzenie bootujące w systemie. Najczęściej jednak w którymś z elementów menu BIOSu dostępna jest ponumerowana lista urządzeń. Jeśli na pierwszej pozycji widzimy coś w stylu “HDD”, “Hard disk” lub “Dysk twardy”, należy przesunąć ją na drugą pozycję, a na pierwszej umieścić CDROM.

Więcej o ustawieniach BIOSu znajdziesz w części Wieszamy obraz na ścianie, czyli bootowanie.

Co robi instalator?

Każdy instalator jest trochę inny, ale większość z nich zawiera następujące kroki:

• wybór języka - wybieramy język instalatora (większość systemów udostępnia instalator w języku polskim, wyjątkiem jest m.in. Xandros i Slackware)
• podział na partycje - decydujemy o podziale dysku na partycje (lub, jeśli nie mamy specjalnych preferencji, pozwalamy instalatorowi wybrać optymalne rozwiązanie). Przeczytaj: więcej o podziale na partycje w Linuksie
• lokalizacja - wybieramy nasz kraj oraz język systemu i strefę czasową, w której mieszkamy
• wybór pakietów - wybieramy programy, które chcemy zainstalować wraz z systemem (np. przeglądarka internetowa, pakiet biurowy, komunikator) lub jedną z predefiniowanych grup pakietów (np. system domowy do przeglądania Internetu i multimediów)

Oprócz tego, instalator wykonuje samodzielnie (czasami pytając wcześniej o zgodę użytkownika) takie operacje jak autodetekcja sprzętu, instalacja programu rozruchowego (abyśmy mogli przy starcie komputera wybrać system operacyjny, który chcemy uruchomić, np. Linux lub Windows) oraz instalacja jądra i systemu bazowego (rdzeń systemu operacyjnego, pliki bez których nie działałby on prawidłowo lub w ogóle).

Tryb eksperta

Większość instalatorów (wyjątkiem jest tu m.in. Xandros) posiada oprócz tego wiele innych zaawansowanych opcji, które możemy uaktywnić przechodząc w tryb eksperta (lub tryb zaawansowany).

Co po instalacji?

Po zakończeniu instalacji, program instalacyjny najczęściej restartuje komputer. Po restarcie, w zależności od wybranych wcześniej opcji, załaduje się nasz nowy system operacyjny Linux, bądź system zainstalowany wcześniej (np. Windows). Często, jeśli mamy zainstalowanych kilka systemów, zostaniemy poproszeni sami o wskazanie systemu, który chcemy uruchomić.

Pierwsze uruchomienie systemu

Przy pierwszym uruchomieniu, Linux może jeszcze przeprowadzić nieco czynności konfiguracyjnych (czasem może to zająć nawet kilkadziesiąt minut, ale najczęściej nawet tego nie zauważymy). Najczęściej pierwsze uruchomienie nowego systemu jest jednak o wiele wolniejsze niż kolejne. Jeśli podczas instalacji wybraliśmy nazwę użytkownika i hasło, zapewne system zapyta nas o nie po pierwszym wystartowaniu systemu, w celu zalogowania. Jeśli nie zdążyliśmy go od tego czasu zapomnieć, system zaloguje nas do pięknego środowiska graficznego jak KDE, Gnome, czy XFCE, w zależności od dystrybucji i naszych wyborów podczas instalacji.
Jesteśmy w domu! Możemy zacząć poznawać tajniki naszego nowego systemu. Powodzenia!