GNU/Linux może koegzystować z MS Windows i innymi systemami na jednym dysku. Uzyskanie takiego efektu nie jest trudne, w wielu przypadkach jest to wręcz automatycznie wykonywane przez instalator Linuksa.

Za wybór systemu operacyjnego podczas startu komputera odpowiada program rozruchowy (z ang. boot-manager) umieszczony zazwyczaj w sektorze MBR dysku lub w pierwszym sektorze którejś z partycji. MS Windows posiada swój własny program rozruchowy, nie potrafi on jednak uruchomić żadnego systemu operacyjnego oprócz innych wersji Windows. Dlatego też najczęściej będziemy chcieli powierzyć zadanie zarządzania startem systemu programowi rozruchowemu rodem z Linuksa, takiemu jak np. LiLo lub Grub.

Gdzie instalować program rozruchowy?

Najbezpieczniej jest zainstalować program rozruchowy w sektorze MBR dysku (najczęściej jest to opcja domyślna instalatora Linuksa). W takim przypadku, przy starcie komputera będziemy mieć listę z wszystkimi systemami operacyjnymi do wyboru.
Są jednak inne opcje i czasem warto z nich skorzystać:

• Program rozruchowy na dyskietce lub dysku FLASH - przydatny w przypadku przypadkowego wymazania sektora MBR dysku lub utraty programu rozruchowego z innych powodów.
• Program rozruchowy w pierwszym sektorze dowolnej partycji - w takim przypadku, będziemy musieli wskazać w innym programie rozruchowym (znajdującym się np. w sektorze MBR dysku bądź na dyskietce) uruchomienie kolejnego programu rozruchowy, znajdującego się na partycji. Rozwiązanie może być sensowne, jeśli mamy na dysku wiele systemów operacyjnych (dwie dystrybucje Linuksa, PC-BSD i FreeDOS) i każdy z nich posiada kilka możliwości uruchomienia (np. kilka jąder, tryb bezpieczny, etc). Możemy wtedy w sektorze MBR zapisać menu z 4 systemami do wyboru i każda z opcji wskazywałaby na program rozruchowy konkretnego systemu (znajdującego się na jego głównej partycji).

Najpierw Windows, potem Linux

Jeśli chcemy mieć na swoim dysku dwa systemy, zdecydowanie wygodniej będzie nam zainstalować MS Windows w pierwszej kolejności. Problem z oprogramowaniem firmy Microsoft jest taki, że nie dostrzega ono na dysku niczego poza sobą. Linux jest bardziej gościnny i zainstalowany na dysku, na którym są już inne systemy, potrafi z nimi bez problemu koegzystować. Podczas instalacji zostaniemy zapewne zapytani, czy Linux powinien zająć cały dysk, czy przejąć nieprzydzielony obszar dysku. Jeśli wybierzemy tę drugą opcję, system stworzy sobie nową partycję i zainstaluje się na niej, nie naruszając pozostałych systemów operacyjnych zainstalowanych na dysku.

Co jeśli Windows usunął program rozruchowy?

Jeśli zainstalowaliśmy system MS Windows po instalacji Linuksa, jest więcej niż prawdopodobne, że nadpisał on bez pytania linuksowy program rozruchowy. Musimy go więc przywrócić, w ten sposób, aby można było znów uruchamiać zarówno Windowsa jak i Linuksa.

Jest kilka możliwości jak tego dokonać, ale najłatwiej jest odpalić LiveCD swojej dystrybucji, a następnie zamontować partycję root naszego Linuksa użyć programu chroot do zmiany aktualnego głównego katalogu (/) na główny katalog naszej instalacji Linuksa. Zakładając, że Linuksa mamy zainstalowanego na partycji hda5, a główny system plików to reiserfs, polecenia te będą wyglądały następująco:

# cd /tmp
# mkdir nasz_root
# mount -t reiserfs /dev/hda5 nasz_root
# chroot nasz_root

W tej chwili działamy tak, jakbyśmy byli zalogowani do naszej instalacji Linuksa. Wystarczy więc już tylko ponownie zainstalować program rozruchowy dysku, usunięty przez Windows. W zależności czy używamy programu rozruchowego grub czy lilo, użyjemy do tego odpowiednio komend:

# update-grub

lub

# lilo -v

I to wszystko. Teraz możemy ponownie uruchomić komputer, a przywitać nas powinien znajomy program rozruchowy.

Więcej o programach rozruchowych:

• Konfiguracja LILOze stron projektu SZARP
• Konfiguracja GRUB’a ze stron projektu SZARP
• Przywracanie GRUB’a po instalacji Windows ze stron projektu SZARP
• Boot loader showdown: Getting to know LILO and GRUB - opis i porównanie bootloaderów ze stron IBM
• LILO vs. GRUB - krótka historia i porównanie możliwości programów rozruchowych z lwn.net