Gdy oglądałem film “Motyl i skafander” przypomniał mi się program, o którym usłyszałem ładnych kilka lat temu. Bohater został sparaliżowany tak, że mógł się komunikować tylko jednym okiem, a mimo to — dzięki ogromnej cierpliwości i zmyślnemu systemowi — napisał w tym stanie książkę. Mając do dyspozycji Dashera mógłby to zrobić o niebo wygodniej.

System dyktowania przez Jean-Do polegał na tym, że powstała specjalna plansza z alfabetem, na której litery zostały ułożone według częstości występowania w języku francuskim. Asystentka odczytywała je po kolei aż do chwili, kiedy chory potwierdzał daną literę mrugnięciem, i tak z każdą kolejną literą słowa (o ile nie domyśliła się wcześniej właściwego słowa). Krótko mówiąc, była to praca bardziej niż benedyktyńska. Gdyby Bauby zachorował kilka lat później, być może zdołałby skorzystać z Dashera. Niestety, zmarł w tym samym roku, w którym Dasher został wymyślony (1997).

Jednak powstanie programu nie miało nic wspólnego z potocznie rozumianą niepełnosprawnością. Chodziło o system, który zastąpiłby tradycyjną klawiaturę w elektronicznym notatniku. David MacKay chciał znaleźć sposób, aby wygoda pisania nie kłóciła się z niewielkimi rozmiarami urządzenia. Dodanie pełnowymiarowej klawiatury przekreśla szanse na prawdziwą miniaturyzację, a różne formy redukcji znacznie spowalniają wpisywanie.

Dasher nie wymaga żadnego klawisza. Jest to graficzna aplikacja, w której litery przesuwają się w postaci bloków, na które można najechać myszką lub dowolnym innym wskaźnikiem (np. sterowanym za pomocą oka albo nawet jedynie oddechem!). Gdy najeżdża się na kolejną literę, w bloku pojawiają się kolejne bloki liter, pisanie przypomina więc jazdę po nieskończenie rozgałęzionym fraktalu alfabetu. Jeśli program zostanie “nakarmiony” jakimś tekstem - może to być zestaw tekstów danym języku, w stylu danego autora, albo np. z nietypową terminologią - to potrafi dodatkowo ułatwić życie piszącemu poprzez graficzne powiększanie często powtarzających się ciągów znaków.

Ciekawą właściwością programu jest niezależność od alfabetu - równie prosto pisze się w każdym języku, w którym można przedstawić jakiś bazowy zestaw znaków. Została opracowana nawet metoda obejścia kłopotów z ogromnym alfabetem chińskim.

Na stronach Dashera można znaleźć prosty aplet javowy, na którym można wypróbować ten nowy sposób pisania, ale lepiej pobrać go z sieci i wypróbować z polskim zasobem słów (Dasher jest dostępny na wiele platform na licencji GNU GPL). Polecam też film z wszechstronną prezentacją programu, nagrany w zeszłym roku na potrzeby Google.

Warto dodać, że szybkością i dokładnością Dasher przebija takie metody pisania bez klawiszy jak wirtualne klawiatury czy dyktowanie głosem! Wydaje się to więc idealny zastępca klawiatury na współczesnych miniaturowych urządzeniach.

Więcej informacji: http://en.wikipedia.org/wiki/Dasher