Artykuł ukazał się oryginalnie pod tytułem Making desktop Linux work for business, a jego autorem jest Neil McAllister (InfoWorld). Tłumaczenie zostało opublikowane za wiedzą i zgodą autora.

“Jeśli chcesz skończyć z Windowsem, Linux czeka tylko, aż ty będziesz gotowy”

Jednak dla wielu firm ciężko jest zdecydować, od czego zacząć. Rynek linuksowy jest duży i kwitnący oraz cechuje się niezliczonymi możliwościami wyboru. Większość organizacji woli wdrożyć Linuksa stopniowo, co w wielu przypadkach oznacza dziewicze wsparcie dla jednorodnego środowiska komputerowego. W wyniku tego trudno jest przewidzieć, kiedy niekompatybilność oprogramowania może mieć krytyczny wpływ na pracę w firmie.

Na szczęście przyszłość desktopowego Linuksa dla biznesu jeszcze nigdy przedtem nie była tak świetlana. Dzięki wsparciu przez największe firmy przemysłu IT dziś Linux oferuje bogate, funkcjonalne właściwości, które mogą konkurować z każdym systemem operacyjnym dla firm. Dzięki odpowiedniemu planowaniu, integrację pewnej liczby komputerów z desktopowym Linuksem można wykonać praktycznie bezproblemowo, torując tym samym drogę do większej migracji w najbliższej przyszłości.

Jak znaleźć najlepszy system dla twojej firmy?

Jeśli zdecydujesz się na Linuksa, wybór dystrybucji będzie jedną z najważniejszych decyzji. Nie śpiesz się z wyborem jednej lub kilku dystrybucji, aby wybór nie był pochopny. Każda odmiana Linuksa zawiera własną wersję jądra i niepowtarzalną mieszankę bibliotek, narzędzi oraz aplikacji. Każda oferuje też swój własny styl konfiguracji i zarządzania systemem. Przez to też wdrożenie więcej niż jednej dystrybucji do istniejącego już środowiska, zwykle oznacza proszenie się o kłopoty.

Dla potrzeb biznesowych, wybór dystrybucji z komercyjnym wsparciem wydaje się najlepszy. Nawet jeśli masz doświadczenie z Linuksem w użytku domowym, to nawet mały, nieprzewidziany kryzys może spowodować koszty IT wysokie aż do nieba, jeśli nie masz nikogo, do kogo mógłbyś zadzwonić o pomoc.

Z tego też powodu miej realistyczne oczekiwania już w momencie podejmowania decyzji: Linux nie będzie darmowy. Jednak będzie tani. Samo oprogramowanie jest darmowe, co oznacza, że tradycyjne koszty związane z aktualizacjami właściwie nas nie dotyczą. Łatwiej jest oszacować sukces migracji do Linuksa, jeśli skupisz się na długoterminowych celach.

“Dwoje wielkich” dostawców Linuksa, Red Hat i Novell, oferują desktopowe dystrybucje Linuksa z komercyjnym wsparciem technicznym. Systemy obu dostawców nadają się do użytku na dużą skalę i rzeczywiście większość dużych organizacji przy wyborze systemu ogranicza się właśnie do tych dwóch firm.

Jeśli możesz sobie pozwolić na elastyczność, rynek desktopowy Linuksa zawiera również kilka mniej znanych dystrybucji – wliczając Linspire (ta dystrybucja już nie istnieje, została zintegrowana z Xandrosem — przyp. red.) , Mandriva, Ubuntu i Xandros, pośród innych – dystrybucje te specjalizują się w zapewnieniu wysokiej jakości użytkowania, a są ponadto opatrzone komercyjnym wsparciem technicznym. Najlepiej pasujący wybór jest po prostu kwestią gustu.

Czy będzie działać na Linuksie?

Jedna cecha, która łączy dystrybucje Linuksa to łatwość instalacji i konfiguracji na niemal każdym urządzeniu. Ogólnie wsparcie dla urządzeń w nowoczesnych systemach linuksowych jest bardzo dobre a jego jakość nadal wzrasta. Rzeczywiście, Linux zapewnia właściwie lepsze wsparcie dla niektórych nawet starszych urządzeń, niż niektóre firmowe systemy operacyjne, jak Windows Vista.

Czasem jednak pewien producent urządzeń może niechętnie udostępniać specyfikację lub sterowniki pod Linuksa, pozostawiając nas z niewielkim lub żadnym wsparciem pod Linuksem. Typowe sfery problemów koncentrują się głównie wokół pewnych kart graficznych, bezprzewodowych urządzeń sieciowych lub właściwości zarządzania mocą w laptopach, takich jak uśpienie czy hibernacja.

Pamiętaj również, aby rozważyć urządzenia poza samym komputerem. Jeśli Twoja organizacja używa sieciowych drukarek, skanerów, faksów, komputerów sterujących siecią prywatną lub innych urządzeń pracujących w systemie scentralizowanej grupy roboczej, musisz upewnić się, że sterowniki linuksowe są dostępne dla tych urządzeń. Twój dostawca Linuksa powinien potrafić odpowiedzieć na każde pytanie, jednak bądź przygotowany na ewentualne złe wieści.

Niekompletne wsparcie dla urządzeń może uczynić wdrożenie Linuksa wyzwaniem na wielką skalę. Niestety nie możesz oczekiwać, że każda dystrybucja Linuksa będzie zachowywała się identycznie na każdym komputerze. Niektóre konfiguracje sprzętowe zawsze będą przejawiały się dziwactwami lub błędami, których nie doznamy przy pracy z innym sprzętem.

Standaryzacja urządzeń jest szansą na gładki proces instalacji, jednak nie zawsze jest ona łatwa. Nawet, jeśli dokonasz idealnej konfiguracji peceta dziś, to czy za rok, gdy Twoja firma się powiększy, będziesz mógł kupić tę samą maszynę?

Na szczęście coraz większa liczba producentów urządzeń oferuje systemy, które posiadają certyfikat zgodności z systemem Linux lub nawet sprzedawane są z preinstalowaną wersją Linuksa. Dell oferuje np. kilka rodzajów systemów z rodziny Ubuntu Linux, podczas gdy HP i Lenovo faworyzują Suse. Jeśli nieprzerwanie będziesz kupował urządzenia posiadające certyfikat zgodności z systemem Linux, możesz zaoszczędzić sobie wielu kłopotów na dłuższą metę.

Linux to przecież aplikacje, durniu

Desktopowy Linux to więcej niż tylko system operacyjny. Zanim rozpoczniesz migrację użytkowników do Linuksa, będziesz musiał upewnić się, że jesteś w stanie zapewnić oprogramowanie potrzebne do zarządzania wszystkimi funkcjami niezbędnymi dla biznesu w Twojej organizacji – a najprawdopodobniej weź pod uwagę kilka funkcji, których nigdy dotąd nie rozpatrywałeś.

Równie ważnym jest, aby nie zakładać, że wszystko otrzymasz za darmo. Każda większa dystrybucja Linuksa oferuje repozytoria z darmowymi aplikacjami open source, które mogą być wartościowymi zamiennikami komercyjnego oprogramowania spod Windowsa. Niekiedy jednak zakup komercyjnego oprogramowania dla Linuksa może być jedynym adekwatnym rozwiązaniem.

Umiejętność integracji desktopowego Linuksa z systemami stadium końcowego (back-end) oraz procesami biznesowymi będzie decydowała o twoim sukcesie. Ogólnie istnieje zasada, że łatwiej jest wspierać w zakresie Linuksa pracowników administracji, niż tzw. “pracowników wiedzy”, jednak również pracownik stadium początkowego (front-desk) będzie potrzebował dostępu do niektórych właściwości jądra systemu.

Na przykład poczta elektroniczna. Podstawowe przesyłanie wiadomości nie powinno stanowić problemu pod Linuksem, jednak bardziej zaawansowana funkcjonalność grupowa, jak np. wspólny kalendarz, przedstawiają większe wyzwanie. IBM oferuje klienta Lotus Notes dla Linuksa, a klient mailowy open source Evolution może zostać zintegrowany z Exchange Server, ale żadne z tych rozwiązań nie jest wystarczająco dobre dla użytkowników grupowych. I zapomnij o SharePoint; użytkownicy linuksowi są wykluczeni.

Linuksowe serwery dla łatwej wymiany korespondencji i współpracy istnieją, lecz zmiana do nich nie jest realną opcją. Ryzyko biznesowe związane z zastąpieniem ciężko obładowanego Exchange Server może być po prostu zbyt duże. Również np. nieadekwatna integracja z Active Directory może utrudnić migrację do Linuksa w środowisku firmowym.

Frustracje tego typu są nieuniknione: jest to po prostu ślepy zaułek dla dostawców. Ogólnie większość wiodących linuksowych aplikacji posiada funkcje, których oczekują użytkownicy, ale firmowe protokoły i zamknięte API mogą udaremnić drogę do prawdziwej kompatybilności. Nierealnym jest oczekiwać ekwiwalentu każdej funkcji dostępnej w komercyjnej aplikacji.

To samo tyczy się podstawowych aplikacji desktopowych. Na przykład aplikacje linuksowe obsługują całkiem dobrze pliki zapisywane przez Office 2003 i wersje wcześniejsze, lecz nadal brakuje wsparcia dla nowszych formatów z Office 2007. Będziesz musiał zbadać aktualny stopień realizacji zadań w twojej organizacji, aby określić, czy możliwa jest migracja z Microsoft Office. Zadawaj trudne pytania.

Jak połączyć Windowsa i Linuksa?

Może się okazać, że niektórzy pracownicy polegają na specyficznym oprogramowaniu windowsowym, dla którego nie ma odpowiedników w Linuksie. W takich przypadkach masz kilka rozwiązań, jednak żadne nie jest idealne.

Jedną z opcji jest konfiguracja komputera tak, aby na starcie, po wyborze, bootował system Linux lub Windows. Nie jest to jednak zbyt efektywne, a może być nawet problematyczne; dla przykładu, pliki utworzone w systemie Windows będą dostępne pod Linuksem, jednak w drugą stronę to nie działa. Ewentualną możliwością, jest skorzystanie z oprogramowania coLinux, które pozwala na odczyt plików linuksowych pod Windows, jednak to rozwiązanie również nie jest pozbawione wad (dop. tłum.). Nie zdziw się więc, jeśli użytkownicy wpadną w stare nawyki i będą spędzali większość czasu w Windows.

Inną metodą jest instalacja platformy do wirtualizacji, jak VMware Workstation lub Xen, i uruchomienie Windowsa jako maszyny wirtualnej. To pozwoli użytkownikom na dostęp do takich aplikacji windowsowych, których potrzebują, z możliwością równoległej pracy na aplikacjach linuksowych.

Niemniej jednak alternatywy te oznaczają dwa wielkie problemy. Po pierwsze, obie wymagają zakupu licencjonowanej kopii Windowsa na każdej maszynie, co zaprzecza redukcji kosztów związanej z instalacją Linuksa. Po drugie efektywnie dzielą każdą stację roboczą na dwa osobne systemy, co podwaja nakład pracy związany z zarządzaniem siecią. Z tego powodu żadna z tych metod nie nadaje się do realizacji planów długofalowych, więc powinny być one użyte tylko jako środek przejściowy między Windowsem a Linuksem.

Trzecim rozwiązaniem jest użycie Wine, linuksowej nakładki kompatybilnej z Windows, która pozwala wielu aplikacjom windowsowym działać tak, jakby były one natywnym oprogramowaniem z Linuksa. Nie każda aplikacja działa prawidłowo z Wine, jednak polecam zajrzeć do działu application database (bazy danych aplikacji), aby sprawdzić stan kompatybilności oprogramowania. Dostępna jest również wersja komercyjna pod nazwą CrossOver Linux, która oferuje wsparcie techniczne dla instalacji i działania wybranych aplikacji.

Ostatecznie dostępnych jest kilka rozwiązań typu cienki-klient, od takich dostawców, jak Citrix i Sun Microsystems, które to umożliwiają uruchamianie aplikacji windowsowych w oknie konsoli linuksowej. Ta metoda ma dodatkową zaletę, którą jest faworyzowanie słabszych komputerów. Bądź jednak świadom, że większość takich rozwiązań w celu poprawnego działania będzie wymagało dodatkowych inwestycji w infrastrukturę.

Pomyślna realizacja strategii

Instalacja Linuksa na kilku komputerach typu desktop jest wystarczająco łatwa. Jednak udana migracja większej ilości pecetów wymaga scentralizowanego zarządzania i możliwości dozoru technicznego. W tej sferze klienci windowsowi mają łatwiej, jednak zaczęto już starania mające na celu zmniejszenie przewagi Microsoftu. Niemniej jednak dostępnych jest sporo opcji umożliwiających zarządzanie desktopami linuksowymi już dziś.

I ponownie dobrze jest oprzeć się na standardach stosowanych przez jednego komercyjnego dostawcę Linuksa. Bardzo dobrej jakości oprogramowanie do zarządzania o nazwie ZenWorks firmy Novell, obsługuje zarówno system Red Hat, jak i Suse, przy czym Red Hat oferuje ponadto oprogramowanie do scentralizowanego zarządzania poprzez produkt sieciowy Red Hat Network (który niedługo stanie się oprogramowaniem open source). Użytkownicy innych dystrybucji możliwe, że będą musieli rozejrzeć się wśród opcji dostawców firm trzecich, jak np. Hyperic.

Na koniec należy podkreślić, że pomimo iż Linux jest dojrzałym i w pełni funkcjonalnym systemem operacyjnym, to proces odejścia od Windowsa jest skomplikowany i nie powinno się do tego podchodzić lekką ręką. Efektywna strategia migracji powinna stawiać realne cele, stworzyć plany awaryjne i być na tyle elastyczna, aby móc zmienić kierunek planowania, jeśli pojawi się przeszkoda nie do pokonania. Zerwanie z oprogramowaniem firmowym nie jest proste, gdyż zostało ono zaprojektowane w taki sposób, aby utrudnić migrację. Deweloperzy open source poczynili pierwsze krytyczne kroki za ciebie. Twoim zadaniem jest dokonać teraz kolejnego kroku.