Wolny (od wolności) system uniksopodobny z rodziny BSD, utworzony 20 kwietnia1993 roku (NetBSD 0.8). Znany z powodu niezrównanej przenośności.

Domyślny pulpit dystrybucji

NetBSD jest tradycyjnym systemem unikso-podobnym, charakteryzującym się dużą surowością. Bazowa dystrybucja NetBSD jest bardzo mała w porównaniu do innych systemów – symbolem tego stało się usunięcie sendmaila czy brak dynamicznego języka jak Perl czy Python, spotykanego zazwyczaj w innych systemach. Dodatkowo niewiele rzeczy skonfigurowanych jest zaraz po instalacji – nawet popularne usługi itd. NetBSD wymaga od użytkownika obszernej wiedzy na temat administracji systemem, dlatego nie jest zalecany dla początkujących użytkowników.

Cykl rozwojowy

Kolejną rzeczą wyróżniającą NetBSD są dwa niezależne plany rozwoju. NetBSD jestwydawane zgodnie z zasadą, kiedy będzie gotowe. Natomiast pkgsrc jest wydawane cyklicznie co kwartał. Pozwala to użytkownikom starszych wersji NetBSD np. 4.0 (wydanie z 2007 roku) cieszyć się najnowszym zestawem aplikacji z pkgsrc2010Q3. Prowadzi to jednak do błędów, popełnianych przez początkujący chużytkowników. Sytuacja kiedy taki użytkownik instaluje pakiety binarne z pkgsrc2010Q1, a następnie kompiluje programy ze źródeł pkgsrc 2010Q3 jest dosyćczęsta. Powoduje to poważne problemy z zależnościami, a w konsekwencji rezygnację z NetBSD.

Bezpieczeństwo

Bardzo wysokie. Zarówno sam system jak i baza luk w systemie pakietów pkgsrc sąregularnie aktualizowane pod kątem występowania luk w bezpieczeństwie. Można włączyć kryptograficzny sterownik dysku CGD,który szyfruje dane podczasodczytu i zapisu na dysk. Więcej informacji można znaleźć w przewodniku.

Wirtualizacja i emulacja

NetBSD od wydania 3.0 posiada wsparcie dla Xena, zarówno domU jak i dom0.Dodatkowo na poziomie użytkownika są dostępne maszyny wirtualne VirtualBox iQEMU. Oprócz tego NetBSD potrafi uruchamiać programy z Linuksa, korzystając zemulacji na poziomie jądra.

Magazynowanie danych

Standardowo NetBSD obsługuje tradycyjne dla rodziny BSD systemy plików, czyliFFS i FFS2. FFS2 posiada możliwość włączenia obsługi księgowania za pomocą WAPBL, które zwiększa wydajność systemu plików. W wersji NetBSD -current istnieje możliwość użycia menadżera woluminów logicznych – LVM znanego z Linuksa. Dostęp do wielu innych systemów plików jak np. FAT, NTFS czy ext2dostępny jest za pomocą FUSE, bądź Puffs. Dodatkowo trwają prace nad dodanie mnatywnej obsługi ZFS – obecnie na eksperymentalnym etapie.

System pakietów pkgsrc

W NetBSD odpowiednik systemu portów znanych z FreeBSD lub OpenBSD, nazywa siękolekcją pakietów (packages collection, The NetBSD Packages Collection) lubpkgsrc. Umożliwia on instalację oprogramowania ze źródeł, co daje możliwośćdostosowania wszystkich opcji, ale w przypadku dużych programów, takich jak KDEczy GNOME, może to trwać zbyt długo. Zainstalowanie programu jest banalnieproste i polega na przejściu do odpowiedniego katalogu w pkgsrc i wpisaniu # make install (np. # cd /usr/pkgsrc/wm/ratpoison/; make install), aby zainstalować menadżer okien ratpoison.
Czas instalacji można skrócić posługując się gotowymi pakietami binarnymi (instalacja menadżera okien ratpoison: # pkg_add -v ratpoison, należy pamiętaćo ustawieniu zmiennej PKG_PATH). W obu przypadkach użytkownik nie musitroszczyć się o zależności. Warto zauważyć, że pkgsrc jest również, jak NetBSD – wieloplatformowy.
Obecnie dostępnych jest ponad 10 tysięcy pakietów. Instalacja pkgsrc sprowadza się do pobrania i rozpakowania do katalogu /usr pliku pkgsrc.tar.gz (wersja current) lub pkgsrc-2008Q1.tar.gz (wersja stable). Należy pamiętać o systematycznej aktualizacji pkgsrc.

Dokumentacja

Podobnie jak pozostałe znaczące systemy z rodziny BSD, NetBSD jest dobrze udokumentowany. Lekturę warto zacząć od zbiorczego spisu dokumentacji.
Po zakończeniu instalacji NetBSD, warto przeczytać stronę man afterboot, która zawiera wiele wartościowych informacji dla nowych użytkowników oraz dokonać aktualizacji systemu.
Po pierwszym i drugim uruchomieniu systemu, możemy na całego rozpocząć dostosowywanie go do własnych potrzeb.

Podsumowanie

Info

• Aktualna wersja: 5.1
• Format pakietów: tgz
• Menedżer pakietów: Pkgsrc

Plusy

• Bardzo wysokie bezpieczeństwo
• Działa na 58 platformach
• Dojrzałość, stabilność i niezawodność
• Dobra dokumentacja
• System pakietów pkgsrc + narzędzia pkgtools
• Szybka reakcja deweloperów na luki w bezpieczeństwie
• Niskie wymagania sprzętowe

Minusy

• Brak graficznych konfiguratorów
• Brak graficznego instalatora
• Mniej popularny niż GNU/Linux, mniejsza społeczność użytkowników

Więcej informacji

• Oficjalna strona NetBSD
• NetBSD Security Advisories
• Opis na Wikipedii po polsku i angielsku
• NetBSD@DistroWatch
• The NetBSD Project’s roadmap