W swoim debiutanckim artykule w wortalu jakilinux.org chciałbym przedstawić Wam jeden z moich ulubionych menedżerów okien - IceWM. Ten niezwykle lekki menedżer okien napisany został w C++, a jego autorem jest Marko Maček. Pierwsza wersja ukazała się 26 grudnia 1999 roku, obecna stabilna wersja nosi numer 1.2.30. Została ona wydana 24 grudnia 2006 roku.

Zapewne zastanawiacie się, co wyróżnia tego windows menedżera na tle wielu innych programów podobnego typu?

1. IceWM jest lekkim menedżerem tzn. zajmuje bardzo mało pamięci i ma niewygórowane wymagania odnośnie procesora. Istnieje nawet odchudzona wersja zwana icewm-lite pozbawiona kilku „bajerów”, która działa bez problemu na komputerach z procesorem słabszym niż 200 Mhz lub terminalach sieciowych.
2. Jest prosty i wygodny w obsłudze. Deweloperzy IceWM określają go mianem “not getting in the user’s way”. Innymi słowy program stara się być maksymalnie przezroczysty dla użytkownika, nie narzucać mu stylu pracy. Konfiguracja jest prosta i polega na edycji plików w katalogu domowym użytkownika (dostępne są też graficzne narzędzia). Istnieje możliwość zdefiniowania własnych skrótów klawiaturowych. Doskonale integruje się z aplikacjami pisanymi dla GNOME i KDE.
3. IceWM ma użyteczny pasek zadań, podobny w działaniu do tego z systemu Windows. Jest tam przycisk wyświetlający menu, skróty do programów, lista otwartych okien, małe aplety wyświetlające obciążenie procesora, sieci, liczbę wiadomości w skrzynce e-mail, zasobnik (tray) i zegarek. Wbudowany jest też emulator terminala, uruchamiany skrótem (przycisk Win + Spacja).
4. IceWM może być ładny. Celowo piszę “może” - ze względu na fakt, że domyślne skórki są niezbyt udane. Na szczęście można ściągnąć wiele bardziej udanych z Internetu. Dostępne są np. skórki imitujące wygląd innych systemów operacyjnych: Windows, od 95 aż do Visty, Os2, MacOS.
5. Jest to projekt dojrzały – istnieje już od roku 1999, w dotychczasowej pracy z tym windows menedżerem nie zdarzyła mi się jakaś jego awaria.

Niestety, IceWM ma też kilka wad. Do największych IMHO należą:

1. wolny rozwój projektu - prawdopodobnie spowodowane jest to małą popularnością, czego efektem jest nieduża społeczność skupiona wokół IceWM,
2. brak oficjalnych graficznych narzędzi konfiguracyjnych.

Instalacja

Jeżeli zdecydowaliśmy się na IceWM, musimy skądś go zdobyć. Odpowiednie pakiety znajdują się w repozytoriach każdej popularnej dystrybucji Linuksa, dostępny też jest w portach systemów z rodziny BSD. Istnieje także wersja dla systemu Solaris.

Oczywiście możemy przeprowadzić instalację ze źródeł, zwłaszcza jeżeli chcemy użyć najnowszej wersji IceWM lub dostosować program do naszych wymagań. Źródła pobieramy ze strony domowej projektu www.icewm.org. Instalacja nie różni się niczym od instalacji każdego innego programu ze źródeł (./configure && make && make install jako root). Jeżeli zdecydowaliśmy się na tą opcję instalacji, warto trochę dostosować program do naszych potrzeb - poniżej kilka opcji konfiguracyjnych, które można przekazać do skrytpu configure. Pełną listę można zobaczyć uruchamiając skrypt configure z opcją --help:

• --enable-antialiasing włączamy wygładzanie czcionek,
• --enable-gradients włączamy obsługę gradientów w skórkach,
• --enable-lite za pomocą tej opcji kompilujemy lekką wersję IceWM (icewm-lite),
• --enable-menus-gnome2 dodaje obsługę menu GNOME,

Jeżeli do instalacji wykorzystaliśmy pakiety, w menu sesji GDM-a (lub też KDM w zależności, z którego korzystamy) powinna znajdować się odpowiednia opcja umożliwiająca uruchomienie IceWM-a, natomiast w przypadku kompilacji ze źródeł, należy własnoręcznie utworzyć odpowiedni plik konfiguracyjny. Umieszczamy go w katalogu /usr/share/xsessions.

Przykładowy plik uruchamiający IceWM.

[Desktop Entry]
Encoding=UTF-8
Name=IceWM
Exec=/usr/local/bin/icewm-session
# no icon yet, only the top three are currently used
Icon=
Type=Application


Jeżeli uruchamiamy X-y poprzez polecenie startx, w pliku .xsession należy umieścić następujący wpis:

exec icewm-session

Graficzne konfiguratory

Istnieje kilka małych programików ułatwiających konfigurację.

IceMe - umożliwia edycję menu oraz skrótów klawiaturowych.

Rys. 1 IceMe

IcePref - ułatwia konfigurację wyglądu i zachowania IceWM, może być uruchomiony z poziomu IceMe.

Rys. 2 IcePref

Iceconf - można w nim skonfigurować zachowanie okien.

Rys. 3 Iceconf

IceMc Prosty edytor menu

Rys. 4 IceMc

Niestety, graficzne konfiguratory nie są pozbawione wad. Nie można za ich pomocą skonfigurować wszystkich opcji, więc “dłubanie” w plikach konfiguracyjnych jest i tak konieczne.

Pliki konfiguracyjne

Wszystkie pliki konfiguracyjne znajdziemy w swoim katalogu domowym, w ukrytym podkatalogu o nazwie .icewm.

Menu

Budowa pliku konfiguracyjnego jest bardzo prosta:
prog nazwa programu ścieżka do ikony polecenie -z -opcjami
Przykładowy wpis uruchamiający Firefoksa będzie wyglądać tak:
prog Firefox /usr/share/pixmaps/firefox.png firefox
Podmenu tworzymy opcją:
menu Nazwa_podmenu folder {}
Pomiędzy nawiasami możemy umieścić programy, a także zagnieździć kolejne podmenu.
Opcja:
separator
tworzy pasek oddzielający poszczególne elementy menu

Toolbar

Składnia tego pliku jest identyczna jak składnia pliku menu opisanego powyżej, z tą różnicą, że nie ma możliwości tworzenia podmenu.

Keys

IceWM znany jest z bardzo dobrej obsługi klawiatury. Składnia polecenia tworzącego nowy skrót klawiszowy wygląda następująco:
key "Kombinacja klawiszy" polecenie -z -opcjami

Winoptions

W pliku winoptions definiujemy zachowanie okien poszczególnych programów. Składnia wygląda następująco:
aplikacja.właściwość: wartość
. Poszczególne właściwości oraz wartości jakie one przyjmują opisane zostały w sekcji Window Options manuala. Dla przykładu - jeżeli chcemy aby xmms zawsze znajdował się na 3 obszarze roboczym, w pliku winoptions umieszczamy następujący wpis:
xmms.workspace: 3

Startup

W tym pliku umieszczamy i konfigurujemy programy uruchamiające się razem z IceWM. W moim przypadku plik startup wygląda tak:
conky -a top_right&
rox -p Default&
Uruchamiam 2 programy: monitor systemu conky i menedżer plików rox.

Preferences

Jest to najważniejszy plik konfiguracyjny, jego poszczególne opcje zostały opisane w manualu. Polcam też stronę IceWM full wypas sajt, której autorem jest Łukasz “da.killa” Horodecki, gdzie opisana jest po polsku budowa pliku preferences.

Skórki

W internecie dostępnych jest wiele ciekawych skórek stworzonych przez użytkowników. Pobrany plik ze skórką należy rozpakować do katalogu ~/.icewm/themes. Kilka z nich pozwolę sobie przedstawić poniżej:

Rys. 5 IceWM z tematem Thin Black

Rys. 6 IceWM z tematem Vistablues

Rys. 7 IceWM z tematem Icebuntu

Ikony na pulpicie

Rys. 8 Menu preferencje Pcmanfm

IceWM jest tylko menedżerem okien - nie posiada on opcji wyświetlania okien na pulpicie. Na szczęście istnieje kilka możliwości obejścia tego problemu: można użyć Roksa uruchomionego z odpowiednią opcją (rox -p Default) lub też oddzielnego programu takiego jak np. idesk. Ja natomiast polecam menedżer plików PCMan File Manager. Jako jedyny ze znanych mi programów tego typu, napisanych w GTK+, umożliwia otwiera kolejnych okien w zakładkach oraz wyświetlanie ikon na pulpicie. Opcja ta jest domyślnie wyłączona, żeby ją uaktywnić z menu opcje wybieramy preferencje, tam w zakładce “desktop” zaznaczamy “pokaż ikony”. W tej samej zakładce można wybrać kolor tła, ewentualnie tapetę.

Rys. 9 IceWM z ikonami na pulpicie i uruchomionym Pcmanfm

Podsumowanie

IceWM mogę polecić “emigrantom” z Windows, w szczególności tym, którzy posiadają starsze komputery. Jest to także doskonała propozycja dla zaawansowanych użytkowników, którzy poszukują lekkiego i prostego w konfiguracji menedżera okien.

Linki

• Strona domowa IceWM
• IceWM full wypas sajt
• Zbiór skórek w serwisie Fresh Meat
• Ciekawa dyskusja na temat IceWM
• IceWM - The Cool Window Manager - artykuł o IceWM na osnews
• Strona domowa PCMan File Manager