SquirrelMail jest na tyle prostym serwerem webmail, a jednocześnie tak rozbudowanym, że wiele szkół czy nawet mniejszych serwerów korzysta właśnie z niego. Dlaczego więc i Ty nie miałbyś mieć swojego własnego webmaila? Pocztę możemy wykorzystać nie tylko do odbierania maili – za pomocą wielu pluginów, kalendarzy czy rozbudowanych ksiąg adresowych możemy zamienić naszą pocztę w prawdziwy kombajn dla firmy, mogący spokojnie konkurować nawet z Google Calendar! Najpierw jednak trzeba zainstalować podstawową wersję poczty… oczywiście w przysłowiowe 5 minut

(Poniższa praca została stworzona na podstawie dokumentacji z oficjalne strony SquirrelMail, jednak NIE jest jej dokładnym tłumaczeniem – pozwoliłem sobie dodać parę rzeczy od siebie.)

Może o tym nie wiesz, drogi Czytelniku, ale ów webmail zwany SquirrelMail da się zainstalować w parę minut dość małym nakładem sił i nie jest to tak naprawdę trudne (pomimo tego, że wymaga „grzebania” w konsoli). Jak już wspominałem, dzięki prostocie i potędze drzemiącej w tym systemie pocztowym dostajemy naprawdę dobre środowisko pocztowe, zużywając naprawdę mało energii. Jest to na tyle łatwe w eksploatacji (nie mylić z exploitacją) i codziennej pracy, że wiele znanych mi szkół korzysta właśnie z tego rodzaju poczty.

Tak więc, chcąc zostać kolejnym „orzeszkiem”, korzystającym z SM (wedle motta: „Webmail for nuts!” – „Webmail dla orzeszków!”), musimy przebrnąć jedynie przez poniższy artykuł.

Pierwsza rzecz, jakiej potrzebujemy, to Apache – najnowsza wersję możemy ściągnąć z tej strony. Nie polecam ściągania tego oprogramowania za pomocą programu wget i polecenia, które znaleźć można w oficjalnym przewodniku – po prostu nie działa.

Tutaj taka mała podpowiedź co do komend, które znajdują się poniżej – jeśli chcielibyśmy dodać jakąś opcję, a nie mamy pojęcia, jak mogłaby się nazywać, wystarczy, że wpiszemy polecenie:

./configure –-help | less

Zostaną wyświetlone wszystkie możliwe parametry instalacji w konsolowym programie o nazwie less – stworzonym właśnie do przeglądania tak rozbudowanych dokumentacji. Oczywiście wszystkie polecenia wydajemy z konta nikogo innego jak roota, do tego będąc w katalogu z konkretnym plikiem configure.

Tak więc ściągamy najnowszą wersję Apache i przechodzimy do katalogu, w którym zapisaliśmy nasz plik. Następnie wydajemy poniższe polecenie, aby rozpakować ściągnięte archiwum .tar.gz i przejść do nowopowstałego folderu:

tar -xzvf /usr/local/src/downloads/httpd-<nasza_wersja>.tar.gz
cd httpd-<nasza_wersja>

Następnie ustalamy, co nasz Apache ma posiadać i gdzie:

./configure --prefix=/usr/local/apache –enable-module=so
--enable-module=rewrite –enable-module=vhost_alias

Prefiks mówi nam, gdzie zainstalowany będzie Apache, natomiast moduł „so” konieczny jest do poprawnego działania SquirrelMail. Dwa ostatnie moduły („rewrite” i „vhost_alias”) nie są nam potrzebne do poprawnego działania naszego programu, natomiast będą nam potrzebne, jeśli w przyszłości będziemy chcieli bawić się poważniej z bazami SQL.

Zostało nam tylko zainstalowanie skonfigurowanego Apache:

make
make install

Apache możesz prawdopodobnie zainstalować za pomocą swojego menedżera pakietów – musimy pamiętać jednak, że nie jest to zalecany sposób, kiedy sami kompilujemy program, mamy nad nim większą kontrolę, choćby przy wyborze prefiksów czy modułów, podczas gdy instalując menedżerem kontrolę tą tracimy. Dla przykładu w dystrybucji Ubuntu możemy zrobić to za pomocą polecenia:

sudo apt-get install apache

Kolejną rzeczą, jakiej będziemy potrzebować jest PHP, które możemy pobrać stąd. Wiele poleceń będzie analogicznych do tych z procesu instalacji Apache. Tak więc po ściągnięciu PHP będąc w katalogu ze ściągniętym plikiem wydajemy polecenia:

tar --bzip2 -xvf php-<nasza_wersja>.tar.gz
cd php-<nasza_wersja>

I znów konfiguracja naszego PHP:

./configure --prefix=/usr/local/php -with-apxs2=/usr/local/apache/bin/apxs

I jak w poprzednim wypadku potrzebne są nam tylko dwie opcje, czyli prefiks oraz miejsce spoczynku naszego apxs. Pozostało nam już tylko znów wydać dwie komendy, znane nam z instalacji poprzedniego komponentu:

make
make install

Jeśli przy PHP użyłeś opcji --disable=all, musisz użyć także takich opcji, jak --enable-session oraz --with-pcre-regex – inaczej niestety nasze PHP na nic się nie zda.

Aby dodać wsparcie PHP dla Apache, należy zedytować plik httpd.conf, znajdujący się w katalogu /etc/httpd/conf/ i dodać pewną opcję do zakładki <IfModule…>, a następnie zrestartować naszego Indianina.

<IfModule mod_php4.c>
  AddType application/x-httpd-php .php
</IfModule>

Następnie musimy zainstalować IMAP – w większości systemów operacyjnych z rodziny MS Windows standardowo znajduje się on zainstalowany razem z naszym serwerem i jedynie oczekuje na aktywację, w systemie Linux sami będziemy musieli jednak go zainstalować. Oczywiście możemy go pobrać stąd.

Znów, jak zwykle, rozpakowujemy i wchodzimy do utworzonego katalogu:

tar -xzvf imap.tar.Z
cd imap-<nasza_wersja>

Przechodzimy do konfiguracji:

make port-name EXTRADRIVERS='' SSLTYPE=unix

• „port-name” należy zastąpić nazwą naszego systemu
• jeśli nie masz zainstalowanych bibliotek OpenSSL, użyj SSLTYPE=none

To, czy posiadamy OpenSSL możemy sprawdzić za pomocą komendy openssl – jeśli mamy go zainstalowanego powinien wyświetlić nam się znak zachęty, jak poniżej:

OpenSSL>

Instalacja binariów serwera IMAP:

strip imapd/imapd
install -d /usr/local/libexec/
cp imapd/imapd /usr/local/libexec/

Aktywacja serwera IMAP w pliku konfiguracyjnym inetd.conf:

imap2 stream tcp nowait root /usr/sbin/tcpd /usr/local/libexec/imapd

Po tej operacji należy zrestartować IMAP i przygotować się do instalacji SquirrelMaila. Postanowiłem użyć takich przykładowych folderów, jakie zostały użyte w oficjalnej dokumentacji. Oczywiście zakładam, że ściągnąłeś już SquirrelMail – jeśli nie, możesz zrobić to tutaj.

Przygotowanie potrzebnych nam katalogów:

mkdir /usr/local/squirrelmail
cd /usr/local/squirrelmail
mkdir data temp
chgrp nogroup data temp
chmod 0730 data temp

Wypakowanie i przeniesienie w odpowiednie miejsce:

tar --bzip2 -xvf squirrelmail-<nasza_wersja>.tar.bz2
mv squirrelmail-<nasza_wersja> www

I teraz jedna z najważniejszych części, czyli konfiguracja naszego SquirrelMaila. Uważnie czytaj to, co pojawia się na ekranie, jest to jeden z najważniejszych momentów instalacji. Mamy m. in. możliwość ustawienia MOTD, bazowego stylu interfejsu, podania nazwy firmy czy ustawienia odpowiednich danych dla naszego webmaila. Do tego cudownego menu możemy dostać się, wpisując poniższą komendę (będąc w katalogu z naszym SquirrelMailem):

./configure

Rysunek 1. Menu główne skryptu configure SquirrelMaila.

Poruszanie się po menu jest w dużej mierze intuicyjne, a polega na wpisywaniu (jako „command”) kolejnych liczb lub liter, które mają swoje odzwierciedlenie w spisie. Jeśli nie jesteśmy pewni, jak wprowadzić dane w konkretnym formularzu, wystarczy, że wpiszemy „?”, a dowiemy się, czego oczekuje od nas w danym momencie program.

Kiedy już skończymy, pozostaje tylko ustawienić możliwości współpracy Apache i SquirrelMaila. Aby to zrobić, edytujemy plik httpd.conf w następujący sposób:

Alias /squirrelmail /usr/local/squirrelmail/www
<Directory /usr/local/squirrelmail/www>
  Options Indexes
  AllowOverride none
  DirectoryIndex index.php
  Order allow,deny
  allow from all
</Directory>

I tak oto właśnie zainstalowaliśmy SquirrelMail na naszej maszynie. Może nie było to do końca 5 minut, ale przynajmniej możemy być dumni, że zrobiliśmy coś trudniejszego. Aby wyświetlić naszą pocztę, należy wpisać w przeglądarce: http://twoj-serwer/squirrelmail

Pożyteczne linki:

• Oficjalna strona SquirrelMail
• Dokumentacja SquirrelMail
• Download SquirrelMail
• Download Apache
• Download PHP
• Download IMAP